Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

स्नानोदकं वा संकल्पं गृहीत्वा पाययेन्नवम् । त्रिसप्तरात्रमध्ये च फलं कोशस्य निर्दिशेत्

Transliteration

snānodakaṃ vā saṃkalpaṃ gṛhītvā pāyayennavam | trisaptarātramadhye ca phalaṃ kośasya nirdiśet

Translation

സ്നാനോദകമോ അല്ലെങ്കിൽ സംकल्पമോ സ്വീകരിച്ച് പുതുവെള്ളം കുടിപ്പിക്കണം. പിന്നെ മൂന്ന് സപ്തരാത്രികൾ (ഇരുപത്തൊന്ന് രാത്രികൾ)ക്കുള്ളിൽ ‘കോശ’ബന്ധമായ ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കണം.

Word by Word

• स्नानोदकम्: bath-water
• स्नानोदकम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्नानस्य उदकम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (or)

• संकल्पम्: resolve/intention
• संकल्पम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संकल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Sambandha (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (indeclinable); पूर्वकालिक क्रिया (having taken)

• पाययेत्: should make drink
• पाययेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) [णिच् causative: पायय-]
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रयोग

• नवम्: new/fresh
• नवम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण

• त्रिसप्तरात्रमध्ये: in the middle of twenty-one nights
• त्रिसप्तरात्रमध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + रात्र (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: समास (संख्यापूर्वक-तत्पुरुष: त्रि-सप्त-रात्राणां मध्ये); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• फलम्: result/fruit
• फलम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• कोशस्य: of the sheath/case
• कोशस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• निर्दिशेत्: should indicate/declare
• निर्दिशेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + दिश् (धातु)
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) speaking to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍunandana

Visual Art Cues

Scene: A priest prepares consecrated bath-water in a vessel; the vow-taker states saṅkalpa and drinks a fresh libation; a calendar/marking of nights indicates the 21-night period, after which the ‘kośa’ result is proclaimed in assembly.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual power is anchored in purity and intention: consecrated water and firm saṅkalpa make offerings effective and dharmic results manifest in due time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; it presents a general ritual-and-governance guideline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Using snāna-water or a formal saṅkalpa to make a fresh offering, with a stated time-window of 21 nights for the indicated result.