Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 196

ओंनमो भगवते महापुरुषाय महानुभावाय विभूतिपतये सकलसात्वतपरिवृढनिकरकरकमलोत्पलकुड्मलोपलालितचरणारविंदयुगल परमपरमेष्ठिन्नमस्ते

oṃnamo bhagavate mahāpuruṣāya mahānubhāvāya vibhūtipataye sakalasātvataparivṛḍhanikarakarakamalotpalakuḍmalopalālitacaraṇāraviṃdayugala paramaparameṣṭhinnamaste

ഓം നമോ ഭഗവതേ—മഹാപുരുഷായ, മഹാനുഭാവായ, സർവ്വവിഭൂതികളുടെ പതയേ. ശ്രേഷ്ഠ ഭക്തഗണങ്ങളുടെ കരകമലരൂപ പദ്മകുട്മലങ്ങളുടെ മൃദുലാരാധനയാൽ ശോഭിക്കുന്ന യുഗള ചരണാരവിന്ദങ്ങളേ, ഹേ പരമപരമേഷ്ഠിൻ, നമസ്കാരം.

oṃOm
oṃ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootoṃ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणवः, अव्ययम् (sacred syllable, indeclinable)
namaḥsalutation
namaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्ययम्; नमः-शब्दः (indeclinable salutation particle)
bhagavateto the Lord
bhagavate:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन (singular)
mahāpuruṣāyato the Great Person
mahāpuruṣāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmahā (उपसर्ग/विशेषण-प्रातिपदिक) + puruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् चासौ पुरुषः)
mahānubhāvāyato the one of great majesty
mahānubhāvāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + anubhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महान् अनुभावः यस्य)
vibhūtipatayeto the Lord of powers
vibhūtipataye:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootvibhūti (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विभूतेः पतिः)
sakala-sātvataparivṛḍha-nikara-kara-kamala-utpala-kuḍmala-upalālita-caraṇa-aravinda-yugala(to Him) whose lotus-feet pair is caressed by the bud-like lotus-hands of the multitude of all eminent Sātvatas
sakala-sātvataparivṛḍha-nikara-kara-kamala-utpala-kuḍmala-upalālita-caraṇa-aravinda-yugala:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsakala (प्रातिपदिक) + sātvataparivṛḍha (प्रातिपदिक; सत्त्वत-परिवृढ) + nikara (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक) + kamala (प्रातिपदिक) + utpala (प्रातिपदिक) + kuḍmala (प्रातिपदिक) + upalālita (उपलालित; कृदन्त, √लल्/लल्-धातु, क्त) + caraṇa (प्रातिपदिक) + aravinda (प्रातिपदिक) + yugala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समासः (समस्तविशेषणसमूहः) — ‘सकलसात्वतपरिवृढनिकर’ (सकलानां सत्त्वतानां परिवृढानां निकरः) ‘करकमलोत्पलकुड्मल’ (करः=हस्तः, कमल-उत्पल-कुड्मल-रूपः) ‘उपलालित’ (क्त-प्रत्ययान्तः, ‘लालित/स्पृष्ट’), ‘चरणारविंदयुगल’ (चरणौ एव अरविन्दौ, युगलम्)
parama-paramameṣṭhinO supreme Parameṣṭhin
parama-paramameṣṭhin:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + parameṣṭhin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (परमः चासौ परमेष्ठी)
namassalutation
namas:
Karma (Object/कर्म)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formनिपात/अव्ययम्; नमस् (salutation particle)
teto you
te:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम (to you/your) — नमस्ते इत्यत्र चतुर्थी-प्रयोगः

Sūta (Lomaharṣaṇa) or a devotee-voice within the narrative (deduced from hymn-style passage)

Scene: A devotee (or a celestial assembly) offers salutations to the Supreme Lord; the Lord’s twin lotus-feet are foregrounded, gently touched by lotus-bud hands of exalted devotees; a radiant aura suggests vibhūti (divine powers).

B
Bhagavān
M
Mahāpuruṣa
V
Vibhūtipati

FAQs

The Lord is approached through reverent mantra-salutation and loving contemplation of His lotus-feet.

No single tīrtha is directly praised; the verse is a universal mantra-like eulogy.

Mantra-style namaskāra (oṃ namo…) and pāda-sevā in devotion (mental worship of the Lord’s feet).