Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

नारद उवाच । नमस्कृत्य महाकालं वरदं स्थाणुमव्ययम् । शक्तितश्चरितं तस्य वक्ष्ये पांडुकुलोद्वह

nārada uvāca | namaskṛtya mahākālaṃ varadaṃ sthāṇumavyayam | śaktitaścaritaṃ tasya vakṣye pāṃḍukulodvaha

നാരദൻ പറഞ്ഞു—വരദനും സ്ഥാണുവും അവ്യയനും ആയ മഹാകാലനെ നമസ്കരിച്ചു, ഹേ പാണ്ഡുകുലശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ ശേഷിയോളം അവന്റെ ചരിതം ഞാൻ പറയും।

नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनमस्-√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
महाकालम्Mahākāla (the Great Time; Śiva)
महाकालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक; महा + काल)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
वरदम्boon-giving
वरदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरद (प्रातिपदिक; वर + द)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of महाकालम्)
स्थाणुम्Sthāṇu (the immovable; Śiva)
स्थाणुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; शिवनाम
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of स्थाणुम्/महाकालम्)
शक्तितःaccording to (my) ability
शक्तितः:
Hetu/Prakara (Manner/Cause/हेतु-प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'शक्तितः' = शक्त्या अनुसारम्
चरितम्deed(s), story, account
चरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle used as noun)
तस्यof him (Śiva)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम
वक्ष्येI shall tell
वक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपदम्
पाण्डुकुलोद्वहO best of Pāṇḍu’s lineage
पाण्डुकुलोद्वह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डुकुलोद्वह (प्रातिपदिक; पाण्डु-कुल + उद्वह)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; संबोधनपदम्

Nārada

Tirtha: Mahākāla/Mahākāleśvara

Type: kshetra

Listener: A Pāṇḍava-line prince (pāṇḍukula-udvaha; likely Janamejaya-type framing)

Scene: Nārada, vīṇā in hand, bows to a towering Śiva-liṅga identified with Mahākāla; behind him stands a Pāṇḍava-descendant listener, attentive to the forthcoming kathā.

N
Nārada
M
Mahākāla
S
Sthāṇu (Śiva)
A
Arjuna (Pāṇḍukulodvaha)

FAQs

Purāṇic narration begins with namaskāra; humility and devotion frame the telling of divine deeds.

The Mahākāla-related tīrtha context is implied; the site’s greatness is unfolded through Mahākāla’s carita.

Namaskāra (salutation) to Mahākāla before hearing or narrating sacred history.