Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

कृमिभक्ष्ये देवद्वेष्टा कृमिशे तु दुरिष्टकृत् । पितृदेवात्पूर्वमश्रल्लांलाभक्ष्ये प्रयाति च

kṛmibhakṣye devadveṣṭā kṛmiśe tu duriṣṭakṛt | pitṛdevātpūrvamaśrallāṃlābhakṣye prayāti ca

ദേവദ്വേഷി ‘കൃമിഭക്ഷ്യ’ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ദുഷ്ടയാഗം ചെയ്യുന്നവൻ ‘കൃമിശ’ നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു. പിതൃ-ദേവാർപ്പണം മുമ്പേ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ ‘ലാംലാഭക്ഷ്യ’ നരകം പ്രാപിക്കുന്നു.

कृमिभक्ष्येin Kṛmibhakṣya (worm-food hell)
कृमिभक्ष्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृमि + भक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कृमेः भक्ष्यम्)
देवद्वेष्टाhater of the gods
देवद्वेष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + द्वेष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवान् द्वेष्टि)
कृमिशेin Kṛmiśa (a hell)
कृमिशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृमिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; नरक-नाम/स्थाननिर्देश
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक-निपात (particle)
दुरिष्टकृत्doer of evil rites
दुरिष्टकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुरिष्ट + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (दुरिष्टं करोति)
पितृदेवात्from (the duty to) ancestors and gods
पितृदेवात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपितृ + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; द्वन्द्व (पितरः च देवाः च)
पूर्वम्before
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अश्रत्did not have faith / disbelieved
अश्रत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रद्/श्रद्धा (धातु/प्रातिपदिक)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfect-like), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; (पाठदोष-सम्भावना) ‘अश्रद्धत्/अश्रद्दधात्’ इत्यर्थे
लांलाभक्ष्येin Lāṃlābhakṣya (a hell)
लांलाभक्ष्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलांला + भक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लांलायाः भक्ष्यम्) ; नरक-नाम (पाठदुर्लभ)
प्रयातिgoes
प्रयाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention)

Listener: Sages/seekers

Scene: Underworld scenes dominated by crawling worms: Kṛmibhakṣya as a pit where worms consume the deva-hater; Kṛmiśa as a swamp of worms for the corrupt sacrificer; Lāṃlābhakṣya as a grotesque feast where the offender is forced to eat foul remnants while offerings to Pitṛs/Devas remain untouched in the background.

D
Deva
P
Pitṛ

FAQs

Dharma requires reverence to Devas and Pitṛs and purity in rites; hatred and ritual misuse degrade the soul.

No site is specified; the emphasis is on śrāddha and yajña conduct.

Implied prescription: do not eat before duly offering to Pitṛs and Devas; perform sacrifices correctly (sat-iṣṭi).