Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

संहतानि च सर्वाणि तदा तूर्याण्यवादयन् । अथ भग्नं बलं प्रेक्ष्य हतवीरं महारणे

saṃhatāni ca sarvāṇi tadā tūryāṇyavādayan | atha bhagnaṃ balaṃ prekṣya hatavīraṃ mahāraṇe

അപ്പോൾ എല്ലാ ദളങ്ങളും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് തൂര്യവാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കി. എന്നാൽ ആ മഹാരണമിൽ സൈന്യം തകർന്നതും വീരന്മാർ ഹതരായതും കണ്ടപ്പോൾ (അവരുടെ മനസ്സ് വിറച്ചു).

संहतानिassembled together
संहतानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंहत (कृदन्त, सं-हन्/सं-धा धात्वर्थे)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (तूर्याणि)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (तूर्याणि)
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण
तूर्याणिmusical instruments
तूर्याणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतूर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
अवादयन्caused to be played / played
अवादयन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु) + आ (उपसर्ग) + णिच्
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; णिजन्त (causative)
अथthen
अथ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक
भग्नम्broken, routed
भग्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभग्न (कृदन्त, भञ्ज्-धातु)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (बलम्)
बलम्army/force
बलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रेक्ष्यhaving seen
प्रेक्ष्य:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeVerb
Rootप्र-ईक्ष् (धातु)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय), अव्ययभावः; ‘having seen’
हतवीरम्whose heroes were slain
हतवीरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, हन्-धातु) + वीर (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः (हता वीरा यस्य तत्)
महारणेin the great battle
महारणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः (महान् रणः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa style)

Scene: Armies gather and sound drums, conches, and horns; immediately the eye meets a devastated field—broken chariots, fallen champions, scattered weapons—casting a shadow over the martial pageantry.

FAQs

Worldly power is unstable in war; arrogance collapses quickly when dharma-protected heroes fall.

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of the Kaumārikā battle narrative.

None; the verse is descriptive of battlefield events.