Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 104
Devanagari script
अभिसृत्य स जग्राह रुद्रस्य रथकूबरम् । यदा स कूबरं क्रुद्धस्तारकः सहसाऽग्रहीत्
Transliteration
abhisṛtya sa jagrāha rudrasya rathakūbaram | yadā sa kūbaraṃ kruddhastārakaḥ sahasā'grahīt
Translation
അടുത്തുചെന്ന് അവൻ രുദ്രന്റെ രഥത്തിന്റെ നുകം പിടിച്ചു. കോപിഷ്ഠനായ താരകൻ പെട്ടെന്ന് ആ നുകം പിടിച്ചപ്പോൾ...
Word by Word
अभिसृत्यhaving approached
अभिसृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअभि + सृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive), धातुः सृ (to go/move) उपसर्गः अभि; अर्थः 'approaching'
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
जग्राहseized
जग्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः ग्रह् (to seize)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्
रथकूबरम्the chariot-pole (kūbara)
रथकूबरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + कूबर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (रथस्य कूबरम् = chariot-pole/yoke)
यदाwhen
यदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (relative adverb: when)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
कूबरम्the pole/yoke
कूबरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूबर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
सहसाsuddenly, forcibly
सहसा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formआकस्मिक/बलात्-अर्थक-अव्ययम् (adverb: suddenly/forcibly)
अग्रहीत्seized
अग्रहीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलुङ् (aorist), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः ग्रह् (to seize)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Tāraka rushes in and grabs the kūbara (chariot-pole) of Rudra’s chariot; the moment freezes at the brink of a decisive counterstroke.
Characters & Entities
R
RudraT
TārakaFAQs
Adharma attempts to destabilize the very vehicle of divine order; the Purāṇic frame shows that such aggression becomes the cause of its own downfall.
No pilgrimage site is praised in this verse; it continues the battlefield narration.
None; the verse is descriptive of the combat action.