Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

आगच्छंतं तु मां दृष्ट्वा दीनं च मुदितं तथा । अभ्युत्थआनं कृतं सर्वैर्विप्रैर्भृगुपुरोगमैः

āgacchaṃtaṃ tu māṃ dṛṣṭvā dīnaṃ ca muditaṃ tathā | abhyutthaānaṃ kṛtaṃ sarvairviprairbhṛgupurogamaiḥ

എന്നെ വരുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ—ക്ഷീണിതനുമായിട്ടും ആനന്ദിതനായി—ഭൃഗുവിനെ മുൻനിർത്തി എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും എഴുന്നേറ്റ് എന്നെ സ്വാഗതം ചെയ്തു।

आगच्छन्तम्coming/approaching
आगच्छन्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) → आगच्छत् (कृदन्त; शतृ)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; माम् विशेषयति
तुbut/indeed
तु:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-निपात (but/indeed)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
दीनम्wretched/poor
दीनम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; माम् विशेषयति
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (and)
मुदितम्gladdened/joyful
मुदितम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदित (कृदन्त; √मुद्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; माम् विशेषयति
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (so/likewise)
अभ्युत्थानम्rising up (in respect)
अभ्युत्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभि + उत् + स्था (धातु) → अभ्युत्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as object of कृतम्
कृतम्was done/made
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (was done)
सर्वैःby all
सर्वैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विप्रैःby the Brahmins
विप्रैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भृगुपुरोगमैःwith Bhṛgu at the forefront
भृगुपुरोगमैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भृगुः पुरोगमः येषाम्)

Uncertain from snippet; continuing first-person narrative about arriving at Bhṛgu’s āśrama

Tirtha: Bhṛgu-āśrama (implied)

Type: kshetra

Listener: Pārtha (Arjuna)

Scene: A weary yet joyful traveler approaches; Bhṛgu and the assembled brāhmaṇas rise together in greeting, hands folded, offering a seat and water; the moment is communal and dignified.

B
Bhṛgu
B
Brāhmaṇas

FAQs

Honoring a guest (atithi) is dharma; respectful reception reflects inner cultivation and sanctifies the āśrama.

The setting is Bhṛgu’s āśrama; no named tīrtha is mentioned.

Implied prescription: abhyutthāna (rising to greet) as part of atithi-satkāra (guest-honoring conduct).