Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

तदहं ज्ञातुमिच्छामि कीदृशोऽस्याः पतिर्भवेत् । श्रुत्वेति सस्मितमुखः प्रावोचं नर्मवल्लभः

tadahaṃ jñātumicchāmi kīdṛśo'syāḥ patirbhavet | śrutveti sasmitamukhaḥ prāvocaṃ narmavallabhaḥ

“അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—അവളുടെ ഭർത്താവ് എങ്ങനെയായിരിക്കും?” ഇത് കേട്ട ഞാൻ പുഞ്ചിരിമുഖത്തോടെ, വിനോദവും മൃദുത്വവും കലർന്ന വാക്കുകളിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു।

तत्that (matter/thing)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + तुमुन् (कृत्-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग; अर्थः—‘to know’
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कीदृशःwhat kind (of)
कीदृशः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
अस्याःof her
अस्याः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भवेत्might be / would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (potential/optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया—‘having heard’
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
सस्मितमुखःwith a smiling face
सस्मितमुखः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह) + स्मित (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अर्थः—‘स्मितं मुखे यस्य सः’
प्रावोचम्I said/spoke forth
प्रावोचम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/अोरिस्ट), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नर्मवल्लभःthe one fond of jest (the jester)
नर्मवल्लभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्म (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अर्थः—‘नर्मणः वल्लभः’ (one dear for jest/pleasantry)

Narrator/Seer figure (responding to the queen’s question)

Listener: Himācala (Himavat) and household (implied)

Scene: A refined courtly moment in Himavat’s abode: a lady asks about a future husband; the narrator answers with a soft smile, speaking playfully yet knowingly.

Q
Queen of Himācala

FAQs

Human curiosity about destiny is natural, but Purāṇic narration frames it within respectful inquiry and measured speech.

No tīrtha is mentioned; this is a narrative exchange about destiny and marriage.

None; the verse is purely conversational.