Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5
Devanagari script
अथाग्रेसरसंपत्त्या रथिनो जयमाययुः । कस्ते सखाभवत्पूर्वं हिरण्याक्षवधे विभो
Transliteration
athāgresarasaṃpattyā rathino jayamāyayuḥ | kaste sakhābhavatpūrvaṃ hiraṇyākṣavadhe vibho
Translation
പിന്നീട് മുൻനിരയിൽ മേൽക്കൈ നേടി രഥിക യോദ്ധാക്കൾ ജയത്തിനടുത്തെത്തി. ഹേ വിഭോ! ഹിരണ്യാക്ഷവധത്തിൽ മുമ്പ് നിനക്കു തുല്യനായ സഖാവ് ആരായിരുന്നു?
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थक
अग्रेसरसंपत्त्याby the support/advantage of a leader
अग्रेसरसंपत्त्या:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootagresara + saṃpatti (अग्रेसर प्रातिपदिक + संपत्ति प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘अग्रेसरस्य संपत्त्या’ = by the advantage/aid of a leader
रथिनःthe chariot-warriors
रथिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrathin (रथिन् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
जयम्victory
जयम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjaya (जय प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), एकवचन
आययुःattained/reached
आययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rooti (इ धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (किम् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता), एकवचन; प्रश्नवाचक
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (त्वद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
सखाfriend
सखा:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootsakhā (सखा प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अभवत्was/became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfect-like), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Sambandha (Temporal modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpūrvam (पूर्वम् अव्यय/नपुंसक)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: formerly)
हिरण्याक्षवधेin the slaying of Hiraṇyākṣa
हिरण्याक्षवधे:
Adhikarana (Occasion/context/अधिकरण)
TypeNoun
Roothiraṇyākṣa + vadha (हिरण्याक्ष प्रातिपदिक + वध प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘हिरण्याक्षस्य वधे’
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvibhu (विभु प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
Speaker
Indra (within Nārada’s narration)
Visual Art Cues
Scene: Chariot-warriors surge forward; Indra invokes the memory of Hiraṇyākṣa’s slaying—brief flashback vignette of Varāha/Viṣṇu overpowering the asura, used as rhetorical fuel.
Characters & Entities
I
IndraV
ViṣṇuH
HiraṇyākṣaFAQs
Remembering divine victories restores faith and courage in present trials.
No tīrtha is mentioned; the verse recalls an avatāra-episode (Hiraṇyākṣa’s slaying).
None.