Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35
Devanagari script
तच्छ्रुत्वा देवराजः स निमीलितविलोचनः । बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं काले महामतिः
Transliteration
tacchrutvā devarājaḥ sa nimīlitavilocanaḥ | bṛhaspatimuvācedaṃ vākyaṃ kāle mahāmatiḥ
Translation
ഇത് കേട്ട് ദേവരാജൻ കണ്ണുകൾ അടച്ച് ചിന്തയിൽ ലീനനായി. തുടർന്ന് കാലോചിതമായ മഹാമതി ബൃഹസ്പതിയോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
Word by Word
तत्that (report)
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मरूपेण (object of श्रुत्वा)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
देवराजःking of the gods (Indra)
देवराजः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + राज (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां राजा)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (apposition)
निमीलितविलोचनःwith eyes closed
निमीलितविलोचनः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनि + मील् (धातु) + विलोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (निमीलित) + षष्ठी-तत्पुरुषः (निमीलिते विलोचने यस्य) — बहुव्रीहिवत् विशेषण-प्रयोगः
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
इदम्this
इदम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (वाक्यम्)
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कालेat the time
काले:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समयवाचक (temporal locative)
महामतिःgreat-minded
महामतिः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य/महती मतिः) — विशेषणम् (देवराजः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Indra, hearing the alarming report, closes his eyes in concentrated thought; the assembly quiets; Bṛhaspati stands nearby, attentive, ready to advise.
Characters & Entities
I
Indra (Devarāja)B
BṛhaspatiFAQs
Dhārmic action begins with inner composure and wise counsel; leadership is strengthened by reflection and guidance from the guru.
No tīrtha is referenced; the focus is Indra’s response within the celestial assembly.
None.