Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33
Devanagari script
एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतः सुरालयम् । दृष्ट्वा तद्दानव बलं जगामेंद्रस्य शंसितुम्
Transliteration
etasminnaṃtare vāyurdevadūtaḥ surālayam | dṛṣṭvā taddānava balaṃ jagāmeṃdrasya śaṃsitum
Translation
അതിനിടെ ദേവദൂതനായ വായു ദേവലോകവാസത്തിലേക്ക് പോയി. ദാനവസൈന്യം കണ്ട ശേഷം ഇന്ദ്രനോട് വിവരം അറിയിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम-रूपम् (locative singular of pronoun)
अन्तरेin the interval
अन्तरे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक (locative)
वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
देवदूतःdivine messenger
देवदूतः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + दूत (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां दूतः)
सुरालयम्the abode of the gods
सुरालयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर + आलय (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् आलयः)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying)
दानवdemonic (of the Dānavas)
दानव:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (as qualifier of बलम्)
बलम्army/strength
बलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
जगामwent
जगाम:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
शंसितुम्to report/announce
शंसितुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजनार्थक (purpose)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Vāyu, luminous and swift, surveys the massed Dānava host, then streaks to the Deva abode to report to Indra—clouds parting, banners and weapons glimpsed below, the celestial city ahead.
Characters & Entities
V
VāyuI
IndraD
DevaD
DānavaFAQs
Dharma is protected through vigilance and timely counsel; even divine realms act through proper communication and right response.
No earthly tīrtha is mentioned; the setting is the Deva abode (suralaya).
None.