Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

तद्याम्यां चक्रतीर्थं च पितॄणामपि दुर्लभम् । तत्रापि विहितश्राद्धो मुच्यते पैतृकादृणात्

tadyāmyāṃ cakratīrthaṃ ca pitṝṇāmapi durlabham | tatrāpi vihitaśrāddho mucyate paitṛkādṛṇāt

അതിന്റെ തെക്കുവശത്ത് പിതൃപുരുഷന്മാർക്കും ദുർലഭമായ ചക്രതീർത്ഥം ഉണ്ട്. അവിടെ വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ പിതൃഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; (याम्याम् इति विशेषणम्)
yāmyāmin the southern direction/region
yāmyām:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyāmya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; (दिशि/प्रदेशे)
cakra-tīrthamCakra-tīrtha
cakra-tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (चक्रस्य तीर्थम्)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
pitṝṇāmof the ancestors
pitṝṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
apieven/also
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक-निपात
durlabhamhard to obtain/rare
durlabham:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; (तीर्थम् इति विशेषणम्)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अवधानार्थक
vihita-śrāddhaḥone who has performed the prescribed śrāddha
vihita-śrāddhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvihita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dhā (धातु) with vi-) + śrāddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः (येन श्राद्धं विहितम्)
mucyateis freed
mucyate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
paitṛkātancestral
paitṛkāt:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpaitṛka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; (ṛṇāt इति विशेषणम्)
ṛṇātfrom debt
ṛṇāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootṛṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Cakra-tīrtha

Type: kund

Scene: A tīrtha marked by a discus (cakra) emblem; devotee performs śrāddha with piṇḍas and water; a symbolic chain labeled ‘pitṛ-ṛṇa’ breaks, indicating release.

C
Cakra-tīrtha
P
Pitṛs
P
Pitṛ-ṛṇa (ancestral debt)

FAQs

Fulfilling pitṛ-dharma through properly performed śrāddha removes the binding obligation of pitṛ-ṛṇa.

Cakra-tīrtha, a revered spot in the Kāśī tīrtha network.

Vihita-śrāddha—performing śrāddha according to scriptural injunction at Cakra-tīrtha.