Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

ब्रह्मोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरं दास्यसि वांछितम् । तदा त्वं मे भव सुतो देवी दक्षसुताऽस्तु च

brahmovāca | yadi prasanno deveśa varaṃ dāsyasi vāṃchitam | tadā tvaṃ me bhava suto devī dakṣasutā'stu ca

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവേശ, നിങ്ങൾ പ്രസന്നനായി അഭിലഷിത വരം നൽകുമെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ എന്റെ പുത്രനാകണം; ദേവിയും ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായിരിക്കണം.

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक (conditional conjunction: if)
प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (कृदन्त; √सद्/√सद् with प्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘pleased’
देवेशO Lord of the gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवानाम् ईशः
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दास्यसिyou will give
दास्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वाञ्छितम्desired
वाञ्छितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाञ्छित (कृदन्त; √वाञ्छ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘desired’ (agreeing with वरम् understood/boon desired)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम/मध्यम? (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘त्वम्’ = 2nd person nominative
मेof me; my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; enclitic
भवbecome; be
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुतःson
सुतः:
Karma (Predicate complement/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दक्षसुतādaughter of Dakṣa
दक्षसुतā:
Karma (Predicate complement/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootदक्ष + सुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—दक्षस्य सुता
अस्तुlet (her) be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)

Brahmā

Tirtha: Satīśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Brahmā petitions Śiva for an extraordinary boon: that Śiva become his son and that the Goddess be born as Dakṣa’s daughter—foreshadowing the Satī cycle.

B
Brahmā
Ś
Śiva (Deveśa)
D
Devī (Satī implied)
D
Dakṣa

FAQs

Purāṇic narratives frame divine incarnation and cosmic relationships as purposeful events supporting dharma and sacred history.

The request sets up the Satī-related Śaiva narrative that culminates in Satīśvara in Kāśī.

None; this is a boon-request establishing theological backstory.