Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 2

देवदेव उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । विश्वकर्मेश लिंगस्य प्रादुर्भावं मनोहरम्

devadeva uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi kathāṃ pātakanāśinīm | viśvakarmeśa liṃgasya prādurbhāvaṃ manoharam

ദേവദേവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, കേൾക്കുക; പാപനാശിനിയായ കഥ ഞാൻ പറയുന്നു—വിശ്വകർമ്മേശ ലിംഗത്തിന്റെ മനോഹര പ്രാദുർഭാവം।

देवदेवDevadeva (Lord of gods)
देवदेव:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रवक्ष्यामिI shall tell
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
कथाम्story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पातकनाशिनीम्sin-destroying
पातकनाशिनीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपातक + नाशिनी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पातकानां नाशिनी) विशेषणम् (कथायाः)
विश्वकर्मेशof Viśvakarma-īśa
विश्वकर्मेश:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् + ईश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-पूर्वपद; अत्र षष्ठीसम्बन्धे (विश्वकर्मेश-लिङ्गस्य)
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
प्रादुर्भावम्manifestation, appearance
प्रादुर्भावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्र + आदिस्? (उपसर्ग) + भू (धातु) → प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
मनोहरम्charming, delightful
मनोहरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनस् + हर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः (मनः हरति इति) विशेषणम् (प्रादुर्भावम्)

Śiva (Devadeva)

Tirtha: Viśvakarmēśvara-liṅga (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (Devī)

Scene: Śiva turns toward Pārvatī with a reassuring gesture, promising a sin-destroying, delightful account of the manifestation of Viśvakarmēśvara; the atmosphere is calm, luminous, and temple-like.

D
Devadeva (Śiva)
P
Pārvatī (implied)
V
Viśvakarmeśa Liṅga

FAQs

Hearing the māhātmya (sacred account) itself is purifying; divine narratives are treated as vehicles of inner cleansing.

The Viśvakarmeśa/Viśvakarmeśvara liṅga associated with Kāśī.

Śravaṇa (devout listening) of the kathā is implied as a purifying practice.