Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 95

तैः सुराः पूजिताः सर्वे ब्रह्मविष्णुमुखा मखैः । यैः स्वर्णकुसुमैरत्नैरर्चिता मणिकर्णिका

taiḥ surāḥ pūjitāḥ sarve brahmaviṣṇumukhā makhaiḥ | yaiḥ svarṇakusumairatnairarcitā maṇikarṇikā

സ്വർണ്ണപുഷ്പങ്ങളും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് മണികർണികയെ അർച്ചിച്ചവർ, യജ്ഞങ്ങളാൽ ബ്രഹ്മാ-വിഷ്ണുപ്രമുഖമായ സർവ്വദേവന്മാരെയും പൂജിച്ചവരാകുന്നു.

तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम्; करणम् (instrumental)
सुराःgods
सुराः:
Karma/Patient (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्
पूजिताःworshipped
पूजिताः:
Karma/Patient (कर्म)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त, past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सुराः इत्यस्य विशेषणम्
सर्वेall
सर्वे:
Karma/Patient (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; सुराः इत्यस्य विशेषणम्
ब्रह्मविष्णुमुखाःheaded by Brahmā and Viṣṇu
ब्रह्मविष्णुमुखाः:
Karma/Patient (कर्म)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + विष्णु + मुख (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; ‘ब्रह्म-विष्णु-आदि-मुखाः’ इति अर्थे (headed by Brahmā and Viṣṇu); सुराः इत्यस्य विशेषणम्
मखैःby sacrifices
मखैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम्; करणम् (instrumental)
यैःby which
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम्; सम्बन्ध/करणे (refers to मखैः)
स्वर्णकुसुमैःwith golden flowers
स्वर्णकुसुमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वर्ण + कुसुम (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम्; करणम् (instrumental)
रत्नैःwith jewels
रत्नैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचनम्; करणम् (instrumental)
अर्चिताworshipped
अर्चिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्च् (धातु) → अर्चित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त, past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
मणिकर्णिकाMaṇikarṇikā
मणिकर्णिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्; विशेष्य (qualified by अर्चिता)

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue convention)

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Audience within Kāśīkhaṇḍa narration

Scene: Devotees offering golden lotuses and jewel-like offerings at the ghāṭa shrine; above, a celestial assembly of Brahmā and Viṣṇu receiving the worship’s essence, indicating yajña-equivalence.

M
Maṇikarṇikā
B
Brahmā
V
Viṣṇu
D
Devas

FAQs

Honoring a supreme sacred locus is depicted as encompassing broad divine worship and sacrificial merit.

Maṇikarṇikā of Kāśī.

Arcana (worship) with offerings such as flowers (even gold) and jewels; sacrifices (makha) are referenced comparatively.