Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

कुंडोदरो मयूराख्यो बाणो गोकर्ण एव च । मायाबलं समाश्रित्य काशीं प्रविविशुर्गणाः

kuṃḍodaro mayūrākhyo bāṇo gokarṇa eva ca | māyābalaṃ samāśritya kāśīṃ praviviśurgaṇāḥ

കുണ്ഡോദരൻ, മയൂരാഖ്യൻ, ബാണൻ, ഗോകർണ്ണൻ—ഈ ഗണങ്ങൾ മായാബലത്തെ ആശ്രയിച്ച് കാശിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

कुंडोदरःKuṇḍodara
कुंडोदरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुंड (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कुंडस्य उदरम् यस्य) नामरूपेण
मयूराख्यःMayūrākhya (named 'Peacock')
मयूराख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमयूर (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मयूर इति आख्यः)
बाणःBāṇa
बाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
गोकर्णःGokarṇa
गोकर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गोः कर्णः) नाम
एवindeed / also
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formसमुच्चय/निश्चयार्थक-निपात
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मायाबलम्magical power
मायाबलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे (मायायाः बलम् / मायामयं बलम्)
समाश्रित्यhaving relied on
समाश्रित्य:
Sambandha (Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootसमाश्रित्य (कृदन्त; √श्रि धातु + सम्-आ- उपसर्ग, ल्यप्/क्त्वा)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय; 'having resorted to'
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; Accusative
प्रविविशुःentered
प्रविविशुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√विश् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
गणाःthe gaṇas / attendants
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

Skanda (narration)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: Four named gaṇas—Kuṇḍodara, Mayūrākhya, Bāṇa, and Gokarṇa—relying on māyā-bala, enter Kāśī as a protective/operative force.

K
Kuṇḍodara
M
Mayūrākhya
B
Bāṇa
G
Gokarṇa
K
Kāśī
M
Māyābala

FAQs

Śiva’s dhāma is portrayed as protected and organized by his gaṇas; divine power (māyābala) serves dharma in establishing sacred space.

Kāśī (Vārāṇasī) is the highlighted destination into which Śiva’s gaṇas enter.

None; the verse provides names and describes the gaṇas’ entry into Kāśī.