Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17
Devanagari script
स च शिष्यो वशिष्ठोभूत्सर्वपाशुपतोत्तमः । स्नात्वा ह्रदे हरपापे नित्यप्रातः समुत्थितः
Transliteration
sa ca śiṣyo vaśiṣṭhobhūtsarvapāśupatottamaḥ | snātvā hrade harapāpe nityaprātaḥ samutthitaḥ
Translation
ആ ശിഷ്യൻ വശിഷ്ഠനായി—എല്ലാ പാശുപതന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠൻ. അവൻ നിത്യവും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ‘ഹരപാപ’ ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta (Subject-Complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वशिष्ठःVasiṣṭha
वशिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवशिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष्य (नाम)
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सर्वपाशुपतोत्तमःthe best among all Pāśupatas
सर्वपाशुपतोत्तमः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पाशुपत (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (वशिष्ठः इति) — ‘सर्वेषां पाशुपतानां उत्तमः’
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive) — ‘स्नात्वा’ = having bathed
ह्रदेin the lake
ह्रदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
हरपापे(in the lake) that removes sins
हरपापे:
Adhikarana (Location-Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहर (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (ह्रदे इति) — ‘पापहर’
नित्यप्रातःevery morning
नित्यप्रातः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक) + प्रातः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
समुत्थितःrisen/standing up
समुत्थितः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्+उत्+स्था (धातु)
Formक्त-कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे—‘उत्थितः’ = risen
Speaker
Śiva (continuing the narrative addressed to Aparṇā)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Hara-pāpa Hrada
Type: kund
Visual Art Cues
Scene: Young Vasiṣṭha rises before sunrise, walks to a calm lake named Hara-pāpa, and bathes with folded hands, mist hovering over the water.
Characters & Entities
V
VasiṣṭhaH
Hara-pāpa-hradaP
Pāśupata devoteesFAQs
Consistency in daily tīrtha-snāna and disciplined devotion shapes spiritual excellence.
Hara-pāpa-hrada, praised as a daily bathing place for a great Pāśupata.
Nitya-prātaḥ snāna—bathing every morning in the Hara-pāpa lake.