Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

एवंविधे महाक्षेत्रे सर्वदुःखौघहारिणि । प्रत्यक्षं मम यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि महामते

evaṃvidhe mahākṣetre sarvaduḥkhaughahāriṇi | pratyakṣaṃ mama yadvṛttaṃ tadbravīmi mahāmate

ഇത്തരത്തിലുള്ള മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ, എല്ലാ ദുഃഖപ്രവാഹവും ഹരിക്കുന്നിടത്ത്, ഹേ മഹാമതേ! എനിക്ക് പ്രത്യക്ഷമായി സംഭവിച്ച വൃത്താന്തം ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയുന്നു।

एवंविधेof such a kind
एवंविधे:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएवं-विध (प्रातिपदिक; एवं + विध)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययीभावः (एवं विधः)
महाक्षेत्रेin the great sacred field (kṣetra)
महाक्षेत्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा-क्षेत्र (प्रातिपदिक; महा + क्षेत्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारयः (महत् क्षेत्रम्)
सर्वदुःखौघहारिणिO remover of the flood of all sorrows
सर्वदुःखौघहारिणि:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसर्व-दुःख-ओघ-हारिणी (प्रातिपदिक; सर्व + दुःख + ओघ + हारिणी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां दुःखानाम् ओघं हरति)
प्रत्यक्षम्directly, before (one's eyes)
प्रत्यक्षम्:
Manner/Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
यत्which/that which
यत्:
Relative (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
वृत्तम्what happened/occurred
वृत्तम्:
Karma/Predicate content (कर्म/वाक्यार्थ)
TypeNoun
Root√वृत् (धातु) → वृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) 'वृत्त' = happened/occurred
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
ब्रवीमिI say/tell
ब्रवीमि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana/Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-मति (प्रातिपदिक; महा + मति)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (महती मतिः यस्य)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Mahākṣetra/Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Mahāmati (addressed listener; specific identity not given in the verse)

Scene: A sage/narrator seated near Kāśī’s ghats or a shrine, addressing a ‘mahāmati’ listener; the background shows the vast kṣetra with pilgrims, while a dark ‘flood of sorrow’ motif recedes, indicating the kṣetra’s protective power; the scene signals the start of a story.

K
Kāśī-kṣetra
D
Duḥkha (sorrow)

FAQs

The Purāṇa frames Kāśī’s glory as experiential and verifiable through sacred narrative testimony.

Kāśī as mahākṣetra, the great liberating field.

None; the verse transitions into a narrative account meant to teach dharma and Kāśī’s māhātmya.