Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

ब्रह्मांडमप्यकांडेन तद्भयेन समाकुलम् । दृष्ट्वा भगवती क्रुद्धा त्रिशूलेन जघान तम्

brahmāṃḍamapyakāṃḍena tadbhayena samākulam | dṛṣṭvā bhagavatī kruddhā triśūlena jaghāna tam

അവന്റെ ഭയത്താൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി കലങ്ങിയ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തെയും കണ്ട ഭഗവതി ദേവി ക്രുദ്ധയായി, ത്രിശൂലംകൊണ്ട് അവനെ പ്രഹരിച്ചു വീഴ്ത്തി।

ब्रह्माण्डम्the universe (Brahmā’s egg)
ब्रह्माण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ब्रह्मणः अण्डम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
अपिeven, also
अपि:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
अकाण्डेनsuddenly, unexpectedly (by a sudden event)
अकाण्डेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअकाण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; 'अकाण्ड' = sudden/unseasonable event
तद्भयेनfrom fear of him/that
तद्भयेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; तस्य भयम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
समाकुलम्agitated, confused
समाकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसमाकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ब्रह्माण्डम् इति विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया
भगवतीthe Goddess
भगवती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
क्रुद्धाangered
क्रुद्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (क्त-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; भगवती इति विशेषण
त्रिशूलेनwith a trident
त्रिशूलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः शूलाः यस्मिन्)
जघानstruck, slew
जघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: The universe itself trembles; Devī’s face hardens with righteous fury; she drives the trident into the colossal buffalo-asura, arresting the chaos in a single decisive blow.

B
Bhagavatī (Goddess)
T
Triśūla (trident)
B
Brahmāṇḍa (cosmos)

FAQs

When cosmic order is threatened, the Goddess acts as the guardian of dharma, restoring stability through decisive power.

Kāśī’s māhātmya is reinforced indirectly: its divine protectors are portrayed as sustaining not only the city but cosmic order.

None; it is a climactic action in the battle narrative.