Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

गिरींद्रगुरुवर्ष्माणः शस्त्रास्त्रोद्यतपाणयः । दिगंतं ते परिप्राप्तास्तदुच्छ्वासानिलाहताः

girīṃdraguruvarṣmāṇaḥ śastrāstrodyatapāṇayaḥ | digaṃtaṃ te pariprāptāstaducchvāsānilāhatāḥ

അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ മഹാപർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെ ഭീമം; കൈകളിൽ ശസ്ത്രാസ്ത്രങ്ങൾ ഉയർത്തി ദിഗന്തത്തോളം പാഞ്ഞെത്തിയെങ്കിലും, അവളുടെ ശ്വാസവായുവാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടു പിന്നോട്ട് തള്ളപ്പെട്ടു।

गिरीन्द्रगुरुवर्ष्माणःhaving bodies huge like mountain-lords
गिरीन्द्रगुरुवर्ष्माणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगिरीन्द्र (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक) + वर्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समासः (गिरीन्द्रवत् गुरु वर्ष्म येषाम्) विशेषणम् (ते)
शस्त्रास्त्रोद्यतपाणयःwith hands raised holding weapons and missiles
शस्त्रास्त्रोद्यतपाणयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + उद्यत (कृदन्त-प्रातिपदिक; उद्-यम् धातु) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (शस्त्र-अस्त्रैः उद्यताः पाणयः येषाम्) विशेषणम् (ते)
दिगन्तम्the end of the directions; horizon
दिगन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिक् (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (दिशाम् अन्तः)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
परिप्राप्ताःhaving reached
परिप्राप्ताः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-प्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तत्that
तत्:
Sambandha (Reference/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययवत् निर्देश (correlative ‘that’)
उच्छ्वासानिलाहताःstruck by the wind of her breath
उच्छ्वासानिलाहताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउच्छ्वास (प्रातिपदिक) + अनिल (प्रातिपदिक) + आहत (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ-हन् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (उच्छ्वासस्य अनिलेन आहताः) विशेषणम् (ते)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context: Skanda narrating to Agastya)

Tirtha: Avimukta-Kāśī (implied kṣetra-field)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Scene: Colossal, mountain-like daityas surge with raised weapons toward the horizon’s edge; a visible gale—born from the heroine’s breath—slams into them, bending banners, hurling bodies backward, turning aggression into helpless flight.

D
Daityas (implied)
K
Kālarātri (implied by context: 'her breath')

FAQs

Divine power (śakti) need not rely on conventional weapons; even a mere breath can overturn arrogant force, affirming dharma’s supremacy.

Kāśī is the broader sacred frame; the verse highlights supernatural protection operating within the Kāśī-kṣetra narrative world.

None; it is a description of divine might in battle.