Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

तस्मिन्कुंडे नरः स्नात्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् । कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्

tasminkuṃḍe naraḥ snātvā kṛtvā ca pitṛtarpaṇam | kṛttivāseśvaraṃ dṛṣṭvā kṛtakṛtyo naro bhavet

ആ പുണ്യകുണ്ഡത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃതർപ്പണം നടത്തി, കൃത്തിവാസേശ്വരനെ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ കൃതകൃത്യനാകുന്നു।

tasminin that
tasmin:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (अधिकरण-निर्देशक)
kuṃḍein the pond
kuṃḍe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkuṃḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsnā (धातु: स्ना)
Formकृदन्त; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṛ (धातु: कृ)
Formकृदन्त; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
pitṛtarpaṇamoffering of libations to the ancestors
pitṛtarpaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ-tarpaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पितृ + तर्पण); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
kṛttivāsaKṛttivāsa (name of Śiva)
kṛttivāsa:
Sambandha (Genitive-relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkṛtti-vāsa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृत्ति + वास); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
īśvaramthe Lord
īśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु: दृश्)
Formकृदन्त; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
kṛtakṛtyaḥone who has accomplished his duty
kṛtakṛtyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta-kṛtya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (कृतं कृत्यं यस्य/कृतकृत्य); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
naraḥthe man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
bhavetwould become
bhavet:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु: भू)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced)

Tirtha: Kṛttivāseśvara-tīrtha (kuṇḍa)

Type: kund

Scene: A pilgrim emerges from a lotus-filled kuṇḍa, offers tarpaṇa with cupped hands facing south, then walks to a small sanctum where Kṛttivāseśvara liṅga is adorned with bilva and sacred thread.

K
Kuṇḍa
P
Pitṛs (ancestors)
K
Kṛttivāseśvara
K
Kāśī

FAQs

Pilgrimage joins personal liberation with ancestral duty: snāna, tarpaṇa, and Śiva-darśana complete one’s dharmic obligations.

The kuṇḍa associated with Kṛttivāseśvara in Kāśī, together with the darśana of Kṛttivāseśvara.

Bathing (snāna) in the kuṇḍa, performing pitṛ-tarpaṇa, and taking darśana of Kṛttivāseśvara.