Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

कंदुकेश समुत्पत्तिं यः श्रोष्यति मुदान्वितः । पूजयिष्यति यो भक्तस्तस्य दुःखभयं कुतः

kaṃdukeśa samutpattiṃ yaḥ śroṣyati mudānvitaḥ | pūjayiṣyati yo bhaktastasya duḥkhabhayaṃ kutaḥ

ആനന്ദത്തോടെ കന്ദുകേശന്റെ അവതാരകഥ ശ്രവിക്കുന്നവനും, ഭക്തനായി അവനെ പൂജിക്കുന്നവനും—അവനു ദുഃഖമോ ഭയമോ എവിടെ നിന്നു വരും?

कंदुकेशof Kandukeśa
कंदुकेश:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकंदुकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-सम्बन्धे (genitival relation) अथवा सम्बोधन-प्रायः; अत्र ‘समुत्पत्तिम्’ इत्यस्य सम्बन्धः (of Kandukeśa)
समुत्पत्तिम्origin; manifestation
समुत्पत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमुत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धक-प्रत्ययः (relative pronoun)
श्रोष्यतिwill hear
श्रोष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
मुदान्वितःfilled with joy
मुदान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदा-अन्वित (प्रातिपदिक) = मुदा + अन्वित
Formक्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम्; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘endowed with joy’
पूजयिष्यतिwill worship
पूजयिष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-प्रत्ययः (relative pronoun)
भक्तःdevotee
भक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
तस्यfor him; of him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
दुःखभयम्sorrow and fear
दुःखभयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुःख-भय (प्रातिपदिक) = दुःख + भय
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; समाहार-द्वन्द्वः (collective dvandva)
कुतःfrom where? how could there be?
कुतः:
Kriya-visheṣaṇa (Interrogative modifier/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb: ‘whence/how’)

Narrative voice (contextually Skanda in Kāśīkhaṇḍa dialogue)

Tirtha: Kandukeśvara

Type: kshetra

Scene: Devotees seated in a small Kāśī shrine courtyard listening joyfully to the origin story; another devotee offers flowers and water to the liṅga; a palpable aura of fearlessness surrounds them.

K
Kandukeśa/Kandukeśvara

FAQs

Listening to sacred site-glories (māhātmya) and worship performed with devotion are themselves liberating, dispelling fear and grief.

Kandukeśvara (Kandukeśa), the liṅga-site in Kāśī described in this chapter.

Śravaṇa (hearing the origin narrative) and pūjā (worship) of Kandukeśvara by a devotee.