Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 87

Devanagari script

ददे शृणु महाभाग जैगीषव्यापरं वरम् । त्वयेदं यत्कृतं स्तोत्रं योगसिद्धिकरं परम्

Transliteration

dade śṛṇu mahābhāga jaigīṣavyāparaṃ varam | tvayedaṃ yatkṛtaṃ stotraṃ yogasiddhikaraṃ param

Translation

ഹേ മഹാഭാഗനേ! കേൾക്കുക—ജൈഗീഷവ്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഞാൻ മറ്റൊരു വരം നൽകുന്നു. നീ രചിച്ച ഈ സ്തോത്രം പരമവും യോഗസിദ്ധിദായകവും ആകുന്നു।

Word by Word

• ददे: I give; I have given
• ददे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्ण/परोक्शभूत), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• जैगीषव्यापरम्: another (gift) of Jaigīṣavya
• जैगीषव्यापरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जैगीषव्य-अपर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जैगीषव्यस्य अपरम् = second/another of Jaigīṣavya); विशेषणम् (वरम्)

• वरम्: boon; excellent gift
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana/Agent-instrument (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, एकवचन, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-हेतु)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-विशेषणम् (कृतम्)

• कृतम्: made; composed
• कृतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (स्तोत्रम्)

• स्तोत्रम्: hymn
• स्तोत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• योगसिद्धिकरम्: bringing yogic attainments
• योगसिद्धिकरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: योग-सिद्धि-कर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योगसिद्धेः करम्); विशेषणम् (स्तोत्रम्)

• परम्: supreme
• परम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (स्तोत्रम्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jaigīṣavyeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahābhāga devotee/ascetic (likely Jaigīṣavya or the hymn’s composer)

Visual Art Cues

Scene: A deity-voice bestows a boon; the ascetic holds palm-leaf verses; the liṅga stands between them as the locus of grace.

Characters & Entities

• Jaigīṣavya
• Stotra
• Yoga-siddhi
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional speech (stotra) is treated as a potent sādhana capable of producing yogic fruition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Jaigīṣavya-related sacred complex in Kāśī (centered on the Liṅga and cave).

What ritualistic prescription is mentioned?

Use/recite the composed stotra as a means for yoga-siddhi.