Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42
त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म । विश्वं त्वमेव परविश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्यबीजमसि तत्प्रणतोस्मि नित्यम्
tvaṃ haṃsi pāsi sṛjasi kṣaṇataḥ svalīlā līlāvapurdhara viriṃcinatāṃghriyugma | viśvaṃ tvameva paraviśvapatistvameva viśvasyabījamasi tatpraṇatosmi nityam
നീ നിന്റെ സ്വലീലകൊണ്ട് ക്ഷണമാത്രത്തിൽ സംഹരിക്കുകയും പാലിക്കുകയും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—ഹേ ലീലാമയസ്വരൂപധരാ! നിന്റെ പാദയുഗ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും നമിക്കുന്നു. ഈ വിശ്വം നീ തന്നേ; വിശ്വത്തിന്റെ പരമാധിപതിയും നീ തന്നേ; ജഗത്തിന്റെ ബീജവും നീ തന്നേ; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിത്യം നിന്നെ പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു.
Agnibindu (the ascetic), praising Viṣṇu
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Listener: Śaunaka and sages
Scene: Viṣṇu as cosmic Lord: within His aura appear miniature cycles of creation, preservation, dissolution; Brahmā bows at His feet; the sage offers constant obeisance; the scene conveys līlā—effortless cosmic governance.
FAQs
The Lord is affirmed as the ultimate source and controller—creation, protection, and dissolution occur as His līlā—encouraging wholehearted surrender.
The shloka is theological; the chapter’s Kāśī setting frames the devotion that culminates in the Pañcanada Hrada boon.
No external rite is stated; the act of constant reverential bowing (praṇāma) and contemplation is implied.