Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

स्कंद उवाच । अतः परं शृणु मुने विमलादित्यमुत्तमम् । हरिकेशवने रम्ये वाराणस्यां व्यवस्थितम्

skaṃda uvāca | ataḥ paraṃ śṛṇu mune vimalādityamuttamam | harikeśavane ramye vārāṇasyāṃ vyavasthitam

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! ഇനി കേൾക്കുക; വാരാണസിയിലെ രമ്യമായ ഹരി-കേശവ വനത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായ ഉത്തമ വിമലാദിത്യനെക്കുറിച്ച്।

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अतःthereafter/therefore
अतः:
Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद/अवधारणार्थक-अव्यय (therefore/from this)
परम्further/next
परम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (adverbial accusative)
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन (Singular)
विमलादित्यम्Vimala-Āditya (the pure Sun)
विमलादित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविमल + आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-समासार्थ (Vimala-Āditya, a name/title)
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying विमलादित्यम्)
हरिकेशवनेin the Hari-Keśava grove
हरिकेशवने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि + केशव + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (Hari-Keśava-forest)
रम्येbeautiful
रम्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying हरिकेशवने)
वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
व्यवस्थितम्situated/established
व्यवस्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying विमलादित्यम्)

Skanda

Tirtha: Vimalāditya at Harikeśava-vana (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Muni (unnamed sage)

Scene: Skanda addresses a sage, pointing toward the delightful Hari-Keśava grove in Kāśī where Vimalāditya is established; the grove appears lush, with a solar shrine glowing amid sacred trees and pilgrims.

S
Skanda
V
Vimalāditya
H
Hari-Keśava-vana
V
Vārāṇasī

FAQs

Kāśī’s holiness is mapped through specific shrines and groves; hearing their praise is part of pilgrimage-dharma.

Vimalāditya, located in Hari-Keśava-vana within Vārāṇasī.

Śravaṇa (listening) to the māhātmya as the recommended devotional approach before undertaking related rites.