Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44
प्रभावादद्भुताद्भूमेः सलिलस्य च तेजसः । परिग्रहान्मुनीनां च तीर्थानां पुण्यता स्मृता
prabhāvādadbhutādbhūmeḥ salilasya ca tejasaḥ | parigrahānmunīnāṃ ca tīrthānāṃ puṇyatā smṛtā
ഭൂമിയുടെ അത്ഭുതപ്രഭാവം കൊണ്ടും, ജലത്തിലെ അന്തർനിഹിത തേജസ്സുകൊണ്ടും, മുണിമാരുടെ പരിഗ്രഹം (പാവന സാന്നിധ്യ-സ്വീകാരം) കൊണ്ടുമാണ് തീർത്ഥങ്ങളുടെ പുണ്യത്വം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്।
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha: General tīrtha-prabhāva (bhūmi-salila-muni-kāraṇa)
Type: tirtha
Listener: Pārvatī
Scene: A tīrtha landscape where the ground itself glows subtly; a radiant river/kuṇḍa emits light; sages sit in meditation and accept offerings (parigraha) from pilgrims; the air shimmers with ‘tejas’ indicating sanctity.
FAQs
Tīrtha-holiness is not arbitrary; it is grounded in the potency of place, the sanctity of waters, and the spiritual presence of sages.
No single site; the verse defines universal causes of tīrtha sanctity.
None explicitly; it implies reverence for sacred land, water, and sage-association as the basis of pilgrimage.