Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

कृष्णपक्षस्य भूतायामुपवासी नरोत्तमः । तत्र जागरणं कृत्वा महतीं सिद्धिमाप्नुयात्

kṛṣṇapakṣasya bhūtāyāmupavāsī narottamaḥ | tatra jāgaraṇaṃ kṛtvā mahatīṃ siddhimāpnuyāt

കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ഭൂതായാ തിഥിയിൽ ഉപവാസത്തോടെ അവിടെ ജാഗരണം ചെയ്താൽ ശ്രേഷ്ഠൻ മഹാസിദ്ധി പ്രാപിക്കും।

कृष्णपक्षस्यof the dark fortnight
कृष्णपक्षस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकृष्ण + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; कृष्णः पक्षः इति
भूतायाम्on the Bhūtā (tithi)
भूतायाम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तिथिविशेषे (भूताष्टमी/भूततिथि) — ‘on the Bhūtā (tithi)’
उपवासीone who is fasting
उपवासी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; उपवास-शीलः
नरोत्तमःthe best of men
नरोत्तमः:
कर्ता (Apposition to उपवासी)
TypeNoun
Rootनर + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; नराणाम् उत्तमः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
जागरणम्keeping vigil
जागरणम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म/absolutive)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
महतीम्great
महतीम्:
कर्म (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सिद्धिम् इति विशेषणम्
सिद्धिम्attainment/success
सिद्धिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
आप्नुयात्may obtain
आप्नुयात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa discourse style)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A night in Kāśī: devotees fasting, seated with rosaries, lamps flickering; some sing bhajans; a shrine glows; the Gaṅgā reflects moonlight; the vigil continues till dawn.

B
Bhūtā (tithi)

FAQs

Austerity (fasting) joined to wakeful devotion (jāgaraṇa) at a holy place is praised as a direct cause of spiritual efficacy.

The ‘there’ points to Kāśī’s sacred precincts as described in the Kāśīkhaṇḍa.

Upavāsa (fasting) and jāgaraṇa (night vigil) on the Bhūtā tithi in the kṛṣṇa-pakṣa.