Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

प्रतिबिंबं भवेद्यस्य पदखंडपदाकृति । पांसौ वा कर्दमे वापि पंचमासान्स जीवति

pratibiṃbaṃ bhavedyasya padakhaṃḍapadākṛti | pāṃsau vā kardame vāpi paṃcamāsānsa jīvati

പൊടിയിലോ ചെളിയിലോ ആരുടെ പ്രതിബിംബം കാലുകൾ ഒടിഞ്ഞതുപോലെയോ വികൃതമായോ തോന്നുന്നുവോ—അവൻ അഞ്ചു മാസം മാത്രമേ ജീവിക്കൂ।

प्रतिबिम्बम्reflection
प्रतिबिम्बम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिबिम्ब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
भवेत्would be/should become
भवेत्:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
पदखण्डपदाकृतिःhaving the form of a broken foot/foot-fragment
पदखण्डपदाकृतिः:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद + खण्ड + पद + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (प्रतिबिम्बस्य); समासः: (पदखण्डस्य) पद-आकृतिः = ‘foot-fragment-like shape’
पांसौin dust
पांसौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपांसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
कर्दमेin mud
कर्दमे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
पञ्चमासान्for five months
पञ्चमासान्:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्च + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), बहुवचनम् (संख्यावाचक-समासः); कालपरिमाणार्थे
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
जीवतिlives
जीवति:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (ghāṭa environs)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A person looks down at a puddle or muddy patch on a Kāśī lane near a ghāṭa; the reflection shows feet appearing broken/deformed; onlookers react with hushed dread; temple flags flutter above.

K
Kāśī

FAQs

Distortions in one’s reflection are framed as wake-up calls—prompting repentance, charity, and remembrance of the Divine.

The teaching occurs within the Kāśī-mahātmya environment of the Skanda Purāṇa, though no single tīrtha is named in this verse.

None; it describes an omen observed via reflection.