Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

श्रुतिवर्त्मजुषः पुंसः संस्पर्शान्नश्यतो मुने । कलिकालावपि सदा छिद्रं प्राप्य जिघांसतः

śrutivartmajuṣaḥ puṃsaḥ saṃsparśānnaśyato mune | kalikālāvapi sadā chidraṃ prāpya jighāṃsataḥ

ഹേ മുനേ! ശ്രുതിമാർഗം അനുസരിക്കുന്ന പുരുഷനെ സ്പർശിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ, കലിയുഗത്തിലും, ദൗർബല്യം തേടി നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഉപദ്രവങ്ങൾ എപ്പോഴും നശിക്കുന്നു.

श्रुतिवर्त्मजुषःof a man who follows the Vedic path
श्रुतिवर्त्मजुषः:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootश्रुति-वर्त्म-जुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; जुष्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ/अच्-प्रायः: जुष्→जुष्/जुष), विशेषणम् (पुंसः); समासः तत्पुरुषः (श्रुतिवर्त्म जुषति)
पुंसःof a man
पुंसः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
संस्पर्शात्from contact
संस्पर्शात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसंस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
नश्यतःof one who is perishing
नश्यतः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपदी; (नश्यतः = of one who perishes)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
कलिकालौin the Kali age
कलिकालौ:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootकलि-काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (कलिः एव कालः)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (even/also)
सदाalways
सदा:
Kala (Time)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
छिद्रम्a flaw/opening
छिद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootछिद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राप्यhaving found/obtained
प्राप्य:
Purvakala-Kriya (Absolutive)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having obtained/finding)
जिघांसतःof one wishing to kill/harm
जिघांसतः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु; desiderative जिघांस्)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; इच्छार्थक-धातुरूप (desiderative), विशेषणम् (नश्यतः/पुंसः)

Skanda

Tirtha: Avimukta (contextual)

Type: kshetra

Listener: Muni (addressed)

Scene: A devoted śruti-follower radiates protective purity; shadowy ‘harms’ approach but dissolve upon mere touch/near-contact; Skanda explains this to a sage.

S
Skanda
K
Kali Yuga
Ś
Śruti-vartma (Vedic path)

FAQs

Association with steadfast dharmic practitioners has protective spiritual power, even amid Kali Yuga’s dangers.

The verse sits within the Avimukta/Kāśī discourse, emphasizing the dharmic ethos that sustains the kṣetra’s sanctity.

Implied prescription of satsanga/saṃsparśa—keeping contact with those devoted to Śruti-vartma (Vedic conduct).