Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

निजमूर्तिमयं लिंगमविज्ञातं विधेरपि । स्थापितं सर्वसिद्धीनां स्थापकेभ्यः समर्पितुम्

nijamūrtimayaṃ liṃgamavijñātaṃ vidherapi | sthāpitaṃ sarvasiddhīnāṃ sthāpakebhyaḥ samarpitum

സ്വസ്വരൂപമയമായ ആ ലിംഗം—വിധി (ബ്രഹ്മാ)യ്ക്കും അജ്ഞാതമായത്—സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; സർവ്വസിദ്ധികളുടെ ആധാരമായി അത് സ്ഥാപക പുരോഹിതർക്കു സമർപ്പിക്കുവാൻ.

निजमूर्तिमयम्consisting of (his) own form
निजमूर्तिमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज-मूर्ति-मय (प्रातिपदिक; निज + मूर्ति + मय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (‘own-form-made/of one’s own form’) — ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga, emblem
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अविज्ञातम्unknown, not recognized
अविज्ञातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव-ज्ञा (धातु) + अविज्ञात (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः; ‘unknown’ — ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
विधेःof Brahmā (Vidhi)
विधेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: even/also)
स्थापितम्was established
स्थापितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + स्थापि (णिच्) + स्थापित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः; कर्मणि प्रयोगे ‘was established/placed’ (finite sense)
सर्वसिद्धीनाम्of all siddhis (powers)
सर्वसिद्धीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व-सिद्धि (प्रातिपदिक; सर्व + सिद्धि)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (‘of all accomplishments/powers’)
स्थापकेभ्यःto the establishers
स्थापकेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootस्थापक (प्रातिपदिक; √स्था + णिच् + ण्वुल्)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन
समर्पितुम्to offer, to dedicate
समर्पितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootसम्-√अर्प् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive); ‘to offer/dedicate’

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (typical frame; not stated in verse)

Scene: A radiant, self-essence liṅga being established; Brahmā’s knowing is eclipsed by the liṅga’s ineffable brilliance; priests/establishers receive it as the basis of siddhis.

L
Liṅga
V
Vidhi (Brahmā)

FAQs

Śiva’s presence in the liṅga is transcendent and mysterious; consecrated divine forms become channels for spiritual attainments.

Within the Kāśīkhaṇḍa frame, a sacred liṅga associated with the Mandara/Avimukta narrative is being highlighted.

Implicitly, the act of establishing/consecrating a liṅga (sthāpana/pratiṣṭhā) is referenced as spiritually potent.