Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

काशीप्राप्त्या भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्निर्वाणमृच्छति । निर्वाणार्थं प्रयत्नो हि सदाचारस्य धीमताम्

kāśīprāptyā bhavejjñānaṃ jñānānnirvāṇamṛcchati | nirvāṇārthaṃ prayatno hi sadācārasya dhīmatām

കാശീപ്രാപ്തിയാൽ ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു; ജ്ഞാനത്തിലൂടെ നിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിനാൽ മോക്ഷാർത്ഥം ബുദ്ധിമാന്മാർ സദാചാരത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു.

kāśī-prāptyāby attaining Kāśī
kāśī-prāptyā:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक) + prāpti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (attainment of Kāśī)
bhavetmay arise/become
bhavet:
Kriyā (Predicate verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
jñānamknowledge
jñānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (subject)
jñānātfrom knowledge
jñānāt:
Hetu/Apādāna (Cause/source)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
nirvāṇamliberation (nirvāṇa)
nirvāṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnirvāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ṛcchatiattains
ṛcchati:
Kriyā (Predicate verb)
TypeVerb
Rootṛcch (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
nirvāṇa-arthamfor the sake of liberation
nirvāṇa-artham:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootnirvāṇa (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (for the sake of)
prayatnaḥeffort
prayatnaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprayatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
sadācārasyaof good conduct
sadācārasya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootsad-ācāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (good conduct)
dhīmatāmof the wise
dhīmatām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessing intellect)

Skanda (deduced, Kāśī Khaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī / Avimukta-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A sage-like pilgrim on the ghats of Kāśī receives a ray of insight; the city’s temples and the Ganga form a luminous mandala, symbolizing knowledge ripening into nirvāṇa.

K
Kāśī
J
Jñāna
N
Nirvāṇa
S
Sadācāra

FAQs

Kāśī is praised as a field that awakens liberating knowledge; ethical conduct is the practical means toward that liberation.

Kāśī (Vārāṇasī) as a direct cause of jñāna and nirvāṇa.

The prescription is ethical: cultivate sadācāra as sustained effort aimed at liberation.