Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68
कंठगाभिर्नृपः शुद्ध्येत्तालुगाभिस्तथोरुजः । स्त्रीशूद्रावास्य संस्पर्शमात्रेणापि विशुद्ध्यतः
kaṃṭhagābhirnṛpaḥ śuddhyettālugābhistathorujaḥ | strīśūdrāvāsya saṃsparśamātreṇāpi viśuddhyataḥ
കണ്ഠപര്യന്തം ജലം ഗ്രഹിച്ചാൽ രാജാവ് ശുദ്ധനാകുന്നു; താലുപര്യന്തം ജലം ഗ്രഹിച്ചാൽ തുട/ഗുഹ്യവ്യാധിയുള്ളവൻ ശുദ്ധനാകുന്നു. സ്ത്രീയും ശൂദ്രനും വായ്-സ്പർശമാത്രത്താലും ശുദ്ധരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly as Skanda teaching Agastya)
Tirtha: Gaṅgā in Kāśī (ghāṭa context)
Type: ghat
Scene: A pilgrim-teacher on a Gaṅgā ghāṭa instructs different devotees—king, infirm person, woman, and śūdra—on graded ācamana, with water vessels and the river in the background.
FAQs
Purificatory rites are graded by capacity and circumstance, aiming at accessibility while preserving ritual order.
No specific tīrtha is named; the verse gives general ācamana standards within the Kāśī Khaṇḍa.
Different degrees of ācamana: throat-level for a king, palate-level for certain ailments, and minimal mouth-touch for women and śūdras.