Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

स्मरणादपि पापौघो ज्ञानोदस्य क्षयेद्ध्रुवम् । दर्शनात्स्पर्शनात्स्नानात्पानाद्धर्मादिसंभवः

smaraṇādapi pāpaugho jñānodasya kṣayeddhruvam | darśanātsparśanātsnānātpānāddharmādisaṃbhavaḥ

ജ്ഞാനോദയെ സ്മരിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ടും പാപപ്രവാഹം നിശ്ചയമായി ക്ഷയിക്കുന്നു. അതിന്റെ ദർശനം, സ്പർശനം, സ്നാനം, ജലപാനം എന്നിവയാൽ ധർമ്മാദി ശുഭഫലങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.

स्मरणात्from (mere) remembrance
स्मरणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि = even/also
पापौघःa flood of sins
पापौघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप-ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (पापानाम् ओघः)
ज्ञानोदस्यof Jñānoda (the sacred place/water)
ज्ञानोदस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootज्ञान-उद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ज्ञानस्य उदः/उदकं इति—‘ज्ञानोद’ नाम तीर्थविशेषः)
क्षयेत्would perish/be destroyed
क्षयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत् (adverbial use), निश्चयार्थे (certainly)
दर्शनात्from seeing
दर्शनात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
स्पर्शनात्from touching
स्पर्शनात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootस्पर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
स्नानात्from bathing
स्नानात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
पानात्from drinking
पानात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
धर्मादि-सम्भवःthe arising of dharma and the like
धर्मादि-सम्भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म-आदि-सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (धर्मः आदि यस्य तत् ‘धर्मादि’; तस्य सम्भवः = उत्पत्तिः)

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Jñānoda

Type: ghat

Scene: Pilgrims progress through five acts: remembering (hands in añjali), seeing the ghat, touching the water, bathing, and sipping; dark clouds of sin disperse, while a bright ‘dharma’ lotus blooms.

J
Jñānoda
D
Dharma
S
Snāna
P
Pāna

FAQs

Sacred geography works through multiple modes—memory, sight, touch, bath, and drinking—each generating purification and dharmic merit.

Jñānoda Tīrtha in Kāśī, whose remembrance and waters are said to destroy sins.

Darśana (visiting/seeing), sparśa (touching), snāna (bathing), and pāna (drinking the tīrtha water).