Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 95

Devanagari script

शालतालतमालाली हिंताली लकुचावृतम् । लसत्सप्तच्छदामोदं खर्जूरीराजिराजितम् । नारिकेल तरुच्छन्न नारंगीरागरंजितम्

Transliteration

śālatālatamālālī hiṃtālī lakucāvṛtam | lasatsaptacchadāmodaṃ kharjūrīrājirājitam | nārikela tarucchanna nāraṃgīrāgaraṃjitam

Translation

ആ ഉപവനം ശാല, താല, തമാല, ഹിംതാല, ലകുച വൃക്ഷങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; വിരിഞ്ഞ സപ്തച്ഛദത്തിന്റെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞു; ഖർജൂരി നിരകളാൽ അലങ്കൃതം; തേങ്ങമരങ്ങളുടെ നിഴലിൽ മൂടപ്പെട്ടതും, ഓറഞ്ചുതോട്ടങ്ങളുടെ ചുവന്ന തിളക്കത്തിൽ കൂടുതൽ രഞ്ജിതവുമായിരുന്നു।

Word by Word

• शाल: with śāla trees
• शाल: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (शालेन)

• ताल: with palm trees
• ताल: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ताल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (तालेन)

• तमाल: with tamāla trees
• तमाल: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तमाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (तमालेन)

• आली: rows/lines (of trees)
• आली: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (आल्या/आलिभिः)

• हिंताली: hiṃtālī (a palm variety)
• हिंताली: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हिंताली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (हिंताल्या)

• लकुच: lakuca tree
• लकुच: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: लकुच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (लकुचेन)

• आवृतम्: covered with
• आवृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ-वृ (धातु) → आवृत (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (covered/surrounded)

• लसत्: shining
• लसत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: लस् (धातु) → लसत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त (shining)

• सप्तच्छद: saptacchada (Alstonia scholaris)
• सप्तच्छद: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + छद (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (द्विगु: सप्त छदाः यस्य/सप्तच्छदः), पुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रयोग; षष्ठी-पूर्वपदभावे

• आमोदम्: fragrance
• आमोदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आमोद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (गन्ध/सौरभ)

• खर्जूरी: date-palm
• खर्जूरी: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: खर्जूरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (खर्जूर्या)

• राजि: streaks/rows
• राजि: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: राजि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (राज्या)

• राजितम्: adorned
• राजितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: राज् (धातु) → राजित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (adorned)

• नारिकेल: coconut (tree)
• नारिकेल: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नारिकेल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (नारिकेलेन)

• तरु: tree
• तरु: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया/षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (तरुणा/तरोः)

• छन्न: covered
• छन्न: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: छद् (धातु) → छन्न (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (covered)

• नारङ्गी: orange/citrus (tree)
• नारङ्गी: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नारङ्गी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (नारङ्ग्या)

• राग: redness/dye/tinge
• राग: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: राग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-पूर्वपदभावे; समासे (रागेण)

• रंजितम्: tinged/colored
• रंजितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रञ्ज् (धातु) → रंजित (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (colored, reddened)

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: A vast enclosure of mixed trees—tall śāla and palms, dark tamāla, hiṃtāla and lakuca—perfumed by saptacchada blossoms; rows of date-palms; coconut shade overhead; orange groves glowing red, creating layered bands of green and gold-red.

Characters & Entities

• Kāśī
• śāla
• tāla
• tamāla
• lakuca
• saptacchada
• kharjūrī
• nārikela
• nāraṅgī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī’s sanctity is mirrored in abundance and auspicious flora, suggesting that dharma and devotion make a land fertile in both beauty and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the glorification of a divine grove within Kāśī’s sacred region (Kāśī-khaṇḍa).

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a descriptive segment supporting the māhātmya narrative.