Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

मेरुतुंग नमेरुस्थच्छायाक्रीडितकिंनरम् । किंनरीमिथुनोद्गीतं गानवच्छुककिंशुकम्

merutuṃga namerusthacchāyākrīḍitakiṃnaram | kiṃnarīmithunodgītaṃ gānavacchukakiṃśukam

അവിടെ മേരുവിനെപ്പോലെയുള്ള ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളുടെ ശീതള നിഴലിൽ കിന്നരർ ക്രീഡിച്ചു; കിന്നരീ ദമ്പതികളുടെ മധുരഗാനത്തോട് ചേർന്ന് കിംശുക/അശോക വൃക്ഷങ്ങളും പാടുന്നതുപോലെ തോന്നി।

मेरुतुंगlofty like Meru
मेरुतुंग:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमेरु (प्रातिपदिक) + तुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारय: मेरुः तुङ्गः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (किंनरम् इति विशेषणम्)
नमेरुस्थnot situated on Meru
नमेरुस्थ:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootन (अव्यय) + मेरु (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formसमासः (न-तत्पुरुष/नञ्-समास: मेरौ न स्थितः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (छाया इत्यादि-सम्बन्धेन)
छायाin the shade
छाया:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण) एकवचन/सप्तमी-एकवचन-पूर्वपदभावे; समासे पूर्वपदम् (छायायाम्)
क्रीडितhaving sported
क्रीडित:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) → क्रीडित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (played/sported)
किंनरम्a kiṃnara (celestial being)
किंनरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
किंनरीof a kiṃnarī
किंनरी:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिंनरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समासे पूर्वपदम् (किंनरीणाम्/किंनर्याः)
मिथुनpair/couple
मिथुन:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमिथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-पूर्वपदभावे; समासे (मिथुनस्य/मिथुने)
उद्गीतम्sung aloud
उद्गीतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्-गै (धातु) → उद्गीत (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (sung forth)
गानवत्musical, full of song
गानवत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगानवत् (प्रातिपदिक; मतुप्/वतुप्-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वत्-प्रत्ययान्त (having song/singing)
शुकparrot
शुक:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-पूर्वपदभावे; समासे (शुकस्य)
किंशुकम्kiṃśuka tree (palāśa)
किंशुकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंशुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Skanda

Scene: Lofty, Meru-like peaks cast cool shade where Kiṃnaras play; pairs of Kiṃnarīs sing in chorus, and flowering aśoka/kiṃśuka trees appear to echo their melody as if the grove itself is musical.

K
Kāśī
M
Meru
K
Kiṃnaras
K
Kiṃnarīs
K
kiṃśuka (tree)

FAQs

The holiness of Kāśī elevates the environment to a celestial plane—devotion is awakened through harmony, music, and sacred beauty.

Kāśī’s sacred grove-region (within the Kāśī-khaṇḍa narrative) is praised, likened to Meru and inhabited by celestial musicians.

None; the verse is descriptive and celebratory rather than prescriptive.