Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

स्कंद उवाच । सम्यगापृच्छि भवता काशीवासिसमाहितम् । कुंभसंभव विप्रर्षे दंडपाणि कथानकम्

skaṃda uvāca | samyagāpṛcchi bhavatā kāśīvāsisamāhitam | kuṃbhasaṃbhava viprarṣe daṃḍapāṇi kathānakam

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കുംഭസಂಭവ വിപ്രശ്രേഷ്ഠാ! കാശിവാസിയും കാശിയിൽ സമാഹിതനുമായ ദണ്ഡപാണിയുടെ കഥ നീ യഥാർത്ഥമായി ചോദിച്ചിരിക്കുന്നു.

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सम्यक्properly
सम्यक्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (रीतिवाचक, adverb)
आपृच्छिyou have asked
आपृच्छि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-प्रच्छ् (प्रच्छ् धातु)
Formलिट् (Perfect), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद; (आत्मनेपद-रूपेण अपि दृश्यते, अत्र परस्मैपद-पाठः)
भवताby you (sir)
भवता:
Karta (Agent-in-instrumental/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; आदरार्थक-सर्वनाम
काशीवासि(about) the resident of Kāśī
काशीवासि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकाशी + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (काश्यां वासी)
समाहितम्well-focused, attentive
समाहितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-धा (धा धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (well-composed/attentive)
कुम्भसम्भवO Pot-born (Agastya)
कुम्भसम्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुम्भ + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कुम्भात् सम्भवः)
विप्रर्षेO brahmin sage
विप्रर्षे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय-समास (विप्रः ऋषिः)
दण्डपाणिO one holding a staff
दण्डपाणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदण्ड + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहि-समास (दण्डः पाणौ यस्य)
कथानकम्story, account
कथानकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथानक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Skanda

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Agastya (Kumbha-sambhava)

Scene: Skanda begins: praising the question and announcing the forthcoming ‘Daṇḍapāṇi-kathā’ to the Kumbha-born sage.

S
Skanda
A
Agastya (Kumbha-saṃbhava)
K
Kāśī (Vārāṇasī)
D
Daṇḍapāṇi

FAQs

Right inquiry into sacred lore is honored; the tradition frames Kāśī-centered devotion as a worthy subject of revelation.

Kāśī as a whole (the Kāśī-kṣetra) is foregrounded through the phrase ‘Kāśīvāsi’ and the promised narrative.

None directly; the verse serves as the narrative gateway to the Daṇḍapāṇi account.