Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

धिग्धिक्पदं तु देवानां परं दृष्ट्वाऽत्र शंकरम् । लभ्यते यन्न निर्वाणं सर्वदुःखांतकृत्तु यत्

dhigdhikpadaṃ tu devānāṃ paraṃ dṛṣṭvā'tra śaṃkaram | labhyate yanna nirvāṇaṃ sarvaduḥkhāṃtakṛttu yat

ധിക് ധിക്—ദേവന്മാരുടെ പരമ പദത്തേക്കും ലജ്ജ, ഇവിടെ ശങ്കരനെ ദർശിച്ചിട്ടും സകല ദുഃഖാന്തം വരുത്തുന്ന നിർവാണം ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ!

dhikfie!
dhik:
Bhava (Exclamation/भाव)
TypeIndeclinable
Rootdhik (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (interjection)
dhikfie!
dhik:
Bhava (Exclamation/भाव)
TypeIndeclinable
Rootdhik (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (repetition for emphasis)
padamstate, position
padam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र निन्द्य-विषय (object of ‘dhik’)
tubut, indeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle: contrast/emphasis)
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
paramsupreme, highest
param:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पदम्’ इति विशेषण
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ktvā
Formक्त्वान्त-अव्ययभाव (gerund): having seen
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
śaṃkaramŚaṅkara (Śiva)
śaṃkaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
labhyateis obtained
labhyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabh (धातु)
Formलट्, कर्मणि (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
yatwhich
yat:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
nirvāṇamliberation, nirvāṇa
nirvāṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnirvāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘लभ्यते’ इत्यस्य कर्म
sarvaduḥkha-anta-kṛtending all suffering
sarvaduḥkha-anta-kṛt:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + duḥkha (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक) + kṛ (धातु) → kṛt (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/कर्मधारय-प्राय): सर्वदुःखानाम् अन्तं करोतीति; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘निर्वाणम्’ इति विशेषण
tuindeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (emphasis)
yatwhich
yat:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धसूचक

Devas (lamenting the insufficiency of mere divine status without liberation)

Tirtha: Kāśī / Avimukta (Śaṅkara-darśana)

Type: kshetra

Listener: Kāśīkhaṇḍa frame listener(s)

Scene: A speaker laments: ‘Shame on even the highest divine rank’ if, after seeing Śaṅkara here, nirvāṇa that ends all sorrow is not attained; the scene contrasts glittering deva-splendor with the austere radiance of Śiva.

Ś
Śaṅkara (Śiva)
D
Devas

FAQs

Heavenly status is secondary; the true goal is nirvāṇa/mokṣa, the cessation of all suffering, gained through the Lord’s grace.

The verse sits within Kāśīkhaṇḍa and implies the liberating environment of Kāśī where Śaṅkara is beheld.

No explicit ritual is stated; the passage prioritizes liberation through darśana and right aspiration.