Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69
निरुद्ध्यमान चक्रेण चक्रीक्रेंकितभाषणैः । वदतीति किमत्रापि कामिता कामिनां वर
niruddhyamāna cakreṇa cakrīkreṃkitabhāṣaṇaiḥ | vadatīti kimatrāpi kāmitā kāmināṃ vara
ചക്രം കൊണ്ട് തടയപ്പെട്ടിട്ടും ചക്രീ (ചക്രവാക) കർക്കശമായ ക്രേങ്ക് ശബ്ദങ്ങളിൽ വിളിക്കുന്നു. അപ്പോൾ, ഹേ പ്രണയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, സ്വയം ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവളെക്കുറിച്ച് ഇവിടെ ഇനി എന്തു പറയണം?
Skanda (deduced; poetic narration)
Tirtha: Avimukta-Kāśī (narrative landscape)
Type: kshetra
Listener: Muni (frame) and rhetorically a ‘best of lovers’ within the poetic address
Scene: A cakravāka bird near a waterwheel or circular mechanism (suggested by ‘cakra’) cries out with creaking calls despite being held back; the narrator addresses a ‘best of lovers’, turning the scene into a romantic-philosophical analogy.
FAQs
Even under restraint, intense impulses express themselves—hinting at the need for higher discipline and sacred orientation.
Not a named tīrtha; it supports the Kāśī setting by portraying extraordinary behavior within the sacred region.
None; it is a poetic, reflective statement within the narrative.