Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

अहमेकचरोप्यत्र तत्क्षेत्रप्राप्तये मुने । तप्ये तपांसिनाद्यापि फलेयुर्मे मनोरथाः

ahamekacaropyatra tatkṣetraprāptaye mune | tapye tapāṃsinādyāpi phaleyurme manorathāḥ

ഹേ മുനേ, ഞാൻ ഏകാകിയായി സഞ്ചരിച്ചാലും ആ ക്ഷേത്രപ്രാപ്തിക്കായി ഇന്നും തപസ്സു ചെയ്യുന്നു; എന്റെ മനോരഥങ്ങൾ ഫലിക്കട്ടെ।

अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
एकचरःsolitary; going alone
एकचरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएकचर (प्रातिपदिक; एक + चर)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Kriya-vishesana (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपि-अर्थक-निपातः (even/also)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (here)
तत्क्षेत्रप्राप्तयेfor attaining that sacred place
तत्क्षेत्रप्राप्तये:
Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतत् + क्षेत्र + प्राप्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (4th/Dative), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे (for the purpose of attaining)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
तप्येI perform austerity; I heat/torment myself
तप्ये:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; आत्मनेपदम् (तप्ये)
तपांसिausterities
तपांसि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
not
:
Kriya-vishesana (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः
अद्यtoday; now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (today/now)
अपिeven
अपि:
Kriya-vishesana (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपि-अर्थक-निपातः (even)
फलेयुःmay bear fruit
फलेयुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootफल् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (enclitic)
मनोरथाःwishes; desires
मनोरथाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनोरथ (प्रातिपदिक; मनस् + रथ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Muni (sage)

Scene: A lone ascetic traveler (ekacara) on a dusty path, performing tapas—standing in meditation, minimal belongings—eyes fixed on an imagined radiant Kāśī on the horizon; the sage addressed listens quietly.

K
Kṣetra (Kāśī/Avimukta, implied)
T
Tapas

FAQs

Longing for Kāśī is itself a spiritual discipline; even great beings value attaining that kṣetra and strive for it.

Kāśī/Avimukta, referred to as “that kṣetra” worth striving to reach.

Tapas (austerity) is highlighted as a means undertaken with the aim of reaching the sacred kṣetra.