Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

भूतज्वराश्च ये केचिद्ये केचिद्विषमज्वराः । ते क्षिप्रमुपशाम्यंति ह्येतत्कूपोदसेवनात्

bhūtajvarāśca ye kecidye kecidviṣamajvarāḥ | te kṣipramupaśāmyaṃti hyetatkūpodasevanāt

ഭൂതജ്വരങ്ങളായാലും വിഷമ (അനിയമിത) ജ്വരങ്ങളായാലും—ഈ കിണർജലം സേവിച്ചാൽ അവ വേഗത്തിൽ ശമിക്കുന്നു.

भूतज्वराःspirit-caused fevers
भूतज्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (bhūtānāṃ jvarāḥ / bhūta-sambandhī)
and
:
(Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
येwhich
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
येwhich
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
विषमज्वराःirregular fevers
विषमज्वराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविषम + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (viṣamaḥ jvaraḥ)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उपशाम्यन्तिsubside
उपशाम्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + शम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
हिindeed
हि:
(Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle: indeed/for)
एतत्कूपोदसेवनात्from consuming the water of this well
एतत्कूपोदसेवनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootएतत् + कूप + उदक + सेवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (etat-kūpa-udaka-sevanāt)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kālodaka-kūpa

Type: kund

Listener: Sages/audience receiving Kāśī tīrtha guidance

Scene: A fever-stricken pilgrim is given well-water; shadowy bhūta forms retreat into darkness; the patient cools and sits upright; a Bhairava-like protective aura is hinted near the shrine.

K
Kālodaka

FAQs

Kāśī’s tirthas are praised as removing both seen and unseen afflictions, integrating health and holiness.

The sacred well (kūpa) of Kālodaka/Kālatamodaka in Kāśī.

Kūpodaka-sevana—using/drinking the well-water to pacify fevers, including bhūta-related and intermittent types.