Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11
धनैरनंधो यत्रास्ति मनो नैव च भोजनम् । अनयः स्यंदनं यत्र न च वै राजपूरुषः
dhanairanaṃdho yatrāsti mano naiva ca bhojanam | anayaḥ syaṃdanaṃ yatra na ca vai rājapūruṣaḥ
ധനം കൊണ്ടു മാത്രമേ ‘അന്ധത ഇല്ല’ എന്ന നില വരികയും, ആഹാരത്തിലും മനസ്സിന് തൃപ്തി ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടം; അന്യായം ജീവിതരഥത്തിന്റെ വാഹനം ആയി, ധർമ്മനിഷ്ഠ രാജപുരുഷൻ ഇല്ലാത്തിടം—അത്തരം ദേശം അധാർമ്മികമെന്നു അറിയുക।
Skanda
Tirtha: Kāśī / Avimukta (implied)
Type: kshetra
Listener: null
Scene: A marketplace where coins are weighed like truth; diners remain unsatisfied despite abundance; a chariot labeled ‘Anaya’ rolls through; an empty throne symbolizes absence of righteous authority—contrasted with Kāśī’s calm ascetics and temple order.
FAQs
When wealth becomes the sole measure and injustice drives society, even basic enjoyments fail to satisfy; dharma and righteous order are essential for true well-being.
Kāśī is implied as the dharmic alternative to places where injustice and materialism dominate.
No explicit ritual; the verse teaches discernment about where and how one lives, aligning with dharma-centered pilgrimage ideals.