Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

शनिप्रदोषे संपूज्य लिंगं चंद्रेश्वराह्वयम् । नक्तं कृत्वा त्रयोदश्यां नियमं परिगृह्य च

śanipradoṣe saṃpūjya liṃgaṃ caṃdreśvarāhvayam | naktaṃ kṛtvā trayodaśyāṃ niyamaṃ parigṛhya ca

ശനി പ്രദോഷത്തിൽ ‘ചന്ദ്രേശ്വര’ എന്ന ലിംഗത്തെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, ത്രയോദശിയിൽ നക്തവ്രതം ആചരിച്ച്, നിയമങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് വ്രതം ഏറ്റെടുക്കണം.

शनिSaturn; Saturday
शनि:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootशनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रातिपदिकम्; समासाङ्ग
प्रदोषेat the (Saturday) pradoṣa time
प्रदोषे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; समासः शनि-प्रदोषे (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः: Saturday-evening)
सम्पूज्यhaving duly worshipped
सम्पूज्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+√पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्ययभावः; "having worshipped"
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
चन्द्रेश्वरCandreśvara
चन्द्रेश्वर:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootचन्द्रेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रातिपदिकम्; समासः चन्द्रस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष) समासाङ्ग
आह्वयम्named, called
आह्वयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआह्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (named/called)
नक्तम्(the) nakta observance (night-meal)
नक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeIndeclinable
Rootनक्त (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; उपवासभेदे (night-only meal/fasting by night)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्ययभावः; "having done"
त्रयोदश्याम्on the thirteenth lunar day
त्रयोदश्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्
नियमम्a vow, restraint
नियमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
परिगृह्यhaving undertaken
परिगृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि+√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) अव्ययभावः; "having undertaken/accepted"
and
:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय

Śiva (Maheśāna)

Tirtha: Candreśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Soma (Candra)

Scene: Saturday pradoṣa at Candreśvara: twilight sky, lamps lit, priest bathing the liṅga with water/milk, devotees holding bilva leaves, a vow being taken with folded hands; later, a simple night meal (nakta) after worship.

C
Candreśvara-liṅga
Ś
Śani (Saturday)
P
Pradoṣa

FAQs

Śiva-bhakti is strengthened through regulated vrata-discipline aligned with pradoṣa and tithi observances.

Candreśvara-liṅga in Kāśī, approached through pradoṣa worship and tithi-based vrata.

Worship Candreśvara at Śani-pradoṣa, observe nakta on trayodaśī, and undertake niyamas (vow-restraints).