Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

तत्र कूपं विधायैकममृतोदमिति स्मृतम् । यस्यांबुपानस्नानाभ्यां नरोऽज्ञातात्प्रमुच्यते

tatra kūpaṃ vidhāyaikamamṛtodamiti smṛtam | yasyāṃbupānasnānābhyāṃ naro'jñātātpramucyate

അവിടെ അദ്ദേഹം ‘അമൃതോദക’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കിണർ ഉണ്ടാക്കി; അതിലെ ജലം പാനം ചെയ്‌തും സ്നാനം ചെയ്‌തും മനുഷ്യൻ അജ്ഞാതപാപത്തിൽ നിന്നുപോലും മോചിതനാകും।

तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कूपम्a well
कूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विधायhaving made
विधाय:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-√धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having made/constructed’
एकम्one
एकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कूपम्)
अमृतोदम्‘Amṛtoda’ (nectar-giving)
अमृतोदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमृत-उद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नामरूपेण (proper name of the well)
इतिthus
इति:
Sambandha (Marker/इति-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशार्थक (quotative particle)
स्मृतम्is known/called
स्मृतम्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘is called/remembered’
यस्यम्in which
यस्यम्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सम्बन्धसूचक ‘in which’
अम्बुपानस्नानाभ्याम्by water-drinking and bathing
अम्बुपानस्नानाभ्याम्:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअम्बु-पान-स्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), द्विवचन; ‘by drinking water and bathing’
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
अज्ञातात्from unknown (sin)
अज्ञातात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअज्ञात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; ‘from the unknown (sin/offence)’
प्रमुच्यतेis freed
प्रमुच्यते:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√मुच् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘is released’

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) to Agastya

Tirtha: Amṛtodaka-kūpa

Type: kund

Listener: Pilgrimage-seekers asking for specific tīrtha fruits

Scene: A stone-lined sacred well labeled Amṛtodaka; pilgrims draw water with a rope and pot, sip reverently, and bathe; a subtle divine radiance rises from the water, suggesting unseen purification.

A
Amṛtodaka-kūpa
A
Avimukta (Kāśī)
S
Soma (Candra)

FAQs

Kāśī’s tīrtha-waters embody purifying grace, removing even inadvertent faults.

Amṛtodaka-kūpa (the Amṛtodaka well) in Avimukta-Kāśī.

Tīrtha-snānā (bathing) and ambu-pāna (drinking the sacred water) at Amṛtodaka are prescribed for purification.