Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

स तेन रथमुख्येन सागरांतां वसुंधराम् । त्रिःसप्तकृत्वो द्रुहिणश्चकारामुं प्रदक्षिणम्

sa tena rathamukhyena sāgarāṃtāṃ vasuṃdharām | triḥsaptakṛtvo druhiṇaścakārāmuṃ pradakṣiṇam

ആ ശ്രേഷ്ഠ രഥംകൊണ്ട് ദ്രുഹിണൻ (ബ്രഹ്മാവ്) സമുദ്രാന്തമായ ഈ ഭൂമിയെ ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു।

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेनby/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
रथमुख्येनwith the excellent chariot
रथमुख्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (मुख्यः रथः)
सागरान्ताम्bounded by the ocean
सागरान्ताम्:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसागर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (सागरः अन्तः यस्याः)
वसुंधराम्the earth
वसुंधराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुंधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्रिःthree times
त्रिः:
Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिः (अव्यय)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (adverb: 'thrice')
सप्तकृत्वःseven times
सप्तकृत्वः:
Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसप्तन् (प्रातिपदिक) + कृत्वस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formसंख्यापूर्वक-अव्यय (adverb: 'seven times'); द्विगु-समास
द्रुहिणःDruhiṇa (Brahmā)
द्रुहिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रुहिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ब्रह्मणः नाम
चकारdid/made
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्/परस्मैपद (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
अमुम्that (Soma)
अमुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देश (that one)
प्रदक्षिणम्circumambulation (clockwise)
प्रदक्षिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषण-भाव (accusative of manner: 'circumambulation')

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) to Agastya

Scene: A luminous chariot bearing Soma circles the ocean-girdled earth; oceans form a blue ring, continents stylized; Brahmā guides the chariot in repeated pradakṣiṇā, leaving a trail of light.

B
Brahmā (Druhiṇa)
E
Earth (Vasundharā)
O
Oceans (Sāgara)

FAQs

Pradakṣiṇā (reverent circumambulation) is portrayed as a cosmic act that establishes auspicious order and merit.

The verse is a cosmic prelude; the chapter’s focus culminates in Avimukta-Kāśī’s Candreśvara and Amṛtodaka.

Circumambulation (pradakṣiṇā) is highlighted as a sacred act, here performed on a universal scale.