Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

अग्निं प्रदक्षिणीकृत्य तान्मुनीनपि सत्वरम् । अग्निं मुनीन्नमस्कृत्य ध्यात्वा देवमुमापतिम्

Transliteration

agniṃ pradakṣiṇīkṛtya tānmunīnapi satvaram | agniṃ munīnnamaskṛtya dhyātvā devamumāpatim

Translation

അഗ്നിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ആ മുനിമാരെയും വേഗത്തിൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, അഗ്നിക്കും മുനിമാർക്കും നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ ദേവനായ ഉമാപതിയെ ധ്യാനിച്ചു.

Word by Word

• अग्निम्: fire
• अग्निम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रदक्षिणीकृत्य: having circumambulated
• प्रदक्षिणीकृत्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्रदक्षिणी-√कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund); नामधातु/कृदन्तप्रयोग (to circumambulate)

• तान्: those
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)

• सत्वरम्: quickly, hastily
• सत्वरम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• अग्निम्: fire
• अग्निम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मुनीन्: sages
• मुनीन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• नमस्कृत्य: having saluted
• नमस्कृत्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: नमस्-√कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund)

• ध्यात्वा: having meditated on
• ध्यात्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उमापतिम्: Umāpati (Śiva)
• उमापतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उमा + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उमायाः पतिः)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setukṣetra (Setubandha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king circumambulates the blazing fire and the circle of sages, bows to both, then closes his eyes in meditation on Umāpati (Śiva).

Characters & Entities

• Agni
• sages (muni)
• Umāpati (Śiva)
• Umā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence—shown through pradakṣiṇā, namaskāra, and dhyāna—anchors action in devotion, especially in Śaiva remembrance of Umāpati.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu-kṣetra (Setukhaṇḍa) is the narrative environment; the verse highlights devotional acts rather than naming a sub-tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pradakṣiṇā (circumambulation), namaskāra (salutation), and dhyāna (meditation) are explicitly described.