Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 74

Devanagari script

तत्र सस्नौ स्वयं सीता तेन सीतासरः स्मृतम् । तत्र यो मानवः स्नाति सर्वान्कामांल्लभेत सः

Transliteration

tatra sasnau svayaṃ sītā tena sītāsaraḥ smṛtam | tatra yo mānavaḥ snāti sarvānkāmāṃllabheta saḥ

Translation

അവിടെ സീത സ്വയം സ്നാനം ചെയ്തു; അതിനാൽ അത് ‘സീതാസരസ്’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ അവൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും പ്രാപിക്കും.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/प्रसङ्गवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• सस्नौ: bathed
• सस्नौ: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• स्वयम्: herself
• स्वयम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb)

• सीता: Sītā
• सीता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तेन: therefore / by that
• तेन: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• सीतासरः: Sītā’s lake
• सीतासरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सीता + सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सीतायाः सरः), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्मृतम्: is called / is known as
• स्मृतम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘(इति) स्मृतम्’ = ‘is called/known’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• मानवः: a man
• मानवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नाति: bathes
• स्नाति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘कामान्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• लभेत: would obtain
• लभेत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अन्वय-सम्बन्धे (correlative)

Speaker

Sūta (narrative voice within Setu-khaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sītā-saras

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Sītā bathes in a clear lotus lake; attendants hold garments; rishis witness from the bank; the lake becomes named Sītā-saras; pilgrims later approach for snāna seeking boons.

Characters & Entities

• Sītā
• Sītā-saras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with a sanctified place—hallowed by the presence of the righteous—supports the fulfillment of worthy human aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sītā-saras (also understood as Sītā-kuṇḍa), a sacred water-body in the Setu-khaṇḍa pilgrimage landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Sītā-saras, said to grant desired fruits (kāma-siddhi).