Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63

गृहेगृहे न किं नार्य्यो रूपलावण्यगर्विताः । परं विश्वेशभक्त्यैव लभ्यते स्त्री पति व्रता

gṛhegṛhe na kiṃ nāryyo rūpalāvaṇyagarvitāḥ | paraṃ viśveśabhaktyaiva labhyate strī pati vratā

വീടുവീടിൽ രൂപലാവണ്യഗർവമുള്ള സ്ത്രീകൾ ഉണ്ടാകും; എന്നാൽ യഥാർത്ഥ പതിവ്രത സതി പരമ വിശ്വേശഭക്തിയാൽ മാത്രമേ ലഭ്യമാകൂ।

गृहेin a house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
गृहेin each house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्ति (distributive: ‘in every house’)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
किम्what? (rhetorical)
किम्:
Sambandha (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक सर्वनाम (here: rhetorical ‘what?/is it that…?’)
नार्यःwomen
नार्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
रूपलावण्यगर्विताःproud of beauty and charm
रूपलावण्यगर्विताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप-लावण्य-गर्वित (प्रातिपदिक; √गर्व्/गृ धातु-निष्पन्न ‘गर्वित’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/विशेषण), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (रूपेण लावण्येन च गर्विताः)
परम्but, however
परम्:
Sambandha (Contrast/विरोध)
TypeIndeclinable
Rootपरम् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; विरोध/अपवादसूचक (particle ‘but/however’)
विश्वेशभक्त्याby devotion to Viśveśa (Lord of the universe)
विश्वेशभक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविश्वेश-भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वेशस्य भक्तिः)
एवalone
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis ‘alone/indeed’)
लभ्यतेis obtained
लभ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
स्त्रीa woman
स्त्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
पतिhusband
पति:
Sambandha (Compound-member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/सम्बोधन/नाम), एकवचन; अत्र ‘पति-व्रता’ इत्यस्य पदच्छेदे प्रथमाङ्गम्
व्रताvowed/devoted (i.e., faithful wife)
व्रता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/विशेषण), एकवचन; ‘व्रत’ शब्दस्य स्त्रीरूपम्; अत्र ‘पतिव्रता’ अर्थे

Unknown (contextual narrator within Dharmāraṇya Khaṇḍa; likely a Purāṇic teacher-voice)

Tirtha: Kāśī (Viśveśa-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Contrast scene: women adorned and proud in households; in the center, a humble pativratā offers flowers to Viśveśa-liṅga; her simplicity radiates a stronger aura than ornamentation.

V
Viśveśa (Śiva)

FAQs

Outer beauty is common, but lasting household sanctity arises from devotion to Viśveśa and the cultivation of dharma.

Viśveśa is strongly associated with Kāśī (Vārāṇasī), though the verse itself does not explicitly name the city.

The verse emphasizes bhakti (devotion) rather than a specific rite.