Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराणे एकाकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे पूर्वभागे धर्मारण्यमाहात्म्ये संक्षेपतस्तीर्थमाहात्म्य वर्णनं नामाष्टविंशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekākāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyamāhātmye saṃkṣepatastīrthamāhātmya varṇanaṃ nāmāṣṭaviṃśo'dhyāyaḥ

Translation

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, തൃതീയ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗസ്ഥ ധർമാരണ്യമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘തീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്ത വർണ്ണനം’ എന്ന അഷ്ടാവിംശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Discourse marker (समाप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्तिसूचक-अव्यय (quotative/closure particle)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् स्कन्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय

• एकाकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verse) collection
• एकाकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एक (संख्या) + आकाशीति (संख्या=81) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगु-समास (एक-आकाशीति-साहस्री = 81,000 [verses] collection)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• तृतीये: in the third
• तृतीये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ब्रह्मखण्डे इत्यस्य विशेषण

• ब्रह्मखण्डे: in the Brahma-khaṇḍa section
• ब्रह्मखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः खण्डः)

• पूर्वभागे: in the earlier part
• पूर्वभागे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे (पूर्वः भागः)

• धर्मारण्यमाहात्म्ये: in the Dharmāraṇya-māhātmya
• धर्मारण्यमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्मारण्य (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मारणस्य माहात्म्यम्)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Manner (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेपतः (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb: briefly/in summary)

• तीर्थमाहात्म्य: the greatness of the tīrtha
• तीर्थमाहात्म्य: Karma/Apposition (कर्म/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (contextual; here with varṇanam as apposition), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थस्य माहात्म्यम्)

• वर्णनम्: description, narration
• वर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता) (chapter-title head)
• Type: Noun
• Root: वर्णन (प्रातिपदिक; √वर्ण् (धातु) + ल्युट्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• नाम: named
• नाम: Naming particle (नामार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नाम-निपात (particle indicating 'called/named')

• अष्टविंशः: twenty-eighth
• अष्टविंशः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टाविंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अध्यायः इत्यस्य विशेषण

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Redactional colophon (textual closure line; not a narrative speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya Māhātmya (chapter colophon)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-ending scene: palm-leaf or birch-bark folios with a scribe’s colophon; a small shrine vignette in the margin indicating tīrtha-mahātmya completion.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Brahmakhaṇḍa
• Dharmāraṇya Māhātmya
• Tīrtha-māhātmya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon marking the completion of a chapter focused on the glory of sacred tīrthas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not a single site; it summarizes the chapter’s theme—tīrtha-māhātmya within the Dharmāraṇya Māhātmya section.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a textual closure statement naming the work, section, and chapter title.