Adhyaya 28

Verse 1

व्यास उवाच । गोवत्सान्नैरृते भागे दृश्यते लोहयष्टिका । स्वयंभुलिंगरूपेण रुद्रस्तत्र स्थितः स्वयम् । श्रीमार्कण्डेय उवाच । मोक्षतीर्थे सरस्वत्या नभस्ये चंद्रसंक्षये । विप्रान्संपूज्य विधिवत्तेभ्यो दत्त्वा च दक्षिणाम्

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഗോവത്സാനത്തിന്റെ നൈഋത്യ ഭാഗത്ത് ലോഹയഷ്ടിക ദൃശ്യമാകുന്നു; അവിടെ സ്വയംഭൂ ലിംഗരൂപത്തിൽ രുദ്രൻ സ്വയം വസിക്കുന്നു. ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—സരസ്വതിയുടെ മോക്ഷതീർത്ഥത്തിൽ, നഭസ്യ (ഭാദ്രപദ) മാസത്തിലെ ചന്ദ്രക്ഷയ സമയത്ത് ബ്രാഹ്മണരെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് അവർക്കു ദക്ഷിണ നൽകണം।

Verse 2

एकविंशतिवारांस्तु भक्त्या पिंडस्य यत्फलम् । गयायां प्राप्यते पुंसां ध्रुवं तदिह तर्प्पणात्

ഗയയിൽ ഇരുപത്തൊന്നു പ്രാവശ്യം ഭക്തിയോടെ പിണ്ഡദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതേ ഫലം ഇവിടെ തർപ്പണം ചെയ്താൽ നിശ്ചയമായി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 3

लोहयष्ट्यां कृते श्राद्धे नभस्ये चंद्रसंक्षये । प्रेतयोनिविनिर्मुक्ताः क्रीडंति पितरो दिवि

നഭസ്യ (ഭാദ്രപദ) മാസത്തിലെ ചന്ദ്രക്ഷയ സമയത്ത് ലോഹയഷ്ടികയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, പ്രേതയോനിയിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായ പിതാക്കന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ ക്രീഡിക്കുന്നു।

Verse 5

लोहयष्ट्याममावस्यां कार्यं भाद्रपदे जनैः । श्राद्धं वै मुनयः प्राहुः पितरो यदि वल्लभाः

ഭാദ്രപദ അമാവാസ്യയിൽ ലോഹയഷ്ടികയിൽ ജനങ്ങൾ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; പിതാക്കന്മാർ പ്രിയരാണെങ്കിൽ—എന്ന് മുനികൾ പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 6

क्षीरेण तु तिलैः श्वेतैः स्नात्वा सारस्वते जले । पितॄंस्तर्पयते यस्तु तृप्तास्तत्पितरो ध्रुवम्

പാലും വെളുത്ത എള്ളും ചേർത്ത് സരസ്വതീജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതാക്കന്മാർ നിശ്ചയമായി തൃപ്തരാകും।

Verse 7

तत्र श्राद्धानि कुर्वीत सक्तुभिः पयसा सह । अमावास्यादिनं प्राप्य पितॄणां मोक्षमिच्छकैः

അവിടെ പിതൃമോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അമാവാസ്യാദി പുണ്യദിനം വന്നാൽ സത്തു (വറുത്ത ധാന്യമാവ്) പാലോടുകൂടെ ശ്രാദ്ധകർമ്മം ചെയ്യണം।

Verse 8

रुद्रतीर्थे ततो धेनुं दद्याद्वस्त्रादिभूषिताम् । विष्णुतीर्थे हिरण्यं च प्रदद्यान्मोक्षमिच्छुकः

പിന്നീട് രുദ്രതീർത്ഥത്തിൽ മോക്ഷകാംക്ഷി വസ്ത്രാദികളാൽ അലങ്കരിച്ച പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം; വിഷ്ണുതീർത്ഥത്തിൽ സ്വർണ്ണവും ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 9

गयायां पितृरूपेण स्वयमेव जनार्दनः । तं ध्यात्वा पुंडरीकाक्षं मुच्यते च ऋणत्रयात्

ഗയയിൽ സ്വയം ജനാർദനൻ പിതൃരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്നു; ആ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെ ധ്യാനിച്ചാൽ ത്രിവിധ ഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 10

प्रार्थयेत्तत्र गत्वा तं देवदेवं जनार्दनम् । आगतोऽस्मि गयां देव पितृभ्यः पिंडदित्सया । एष पिंडो मया दत्तस्तव हस्ते जनार्दन

അവിടെ ചെന്നു ദേവദേവനായ ജനാർദനനോട് പ്രാർത്ഥിക്കണം— “ഹേ ദേവാ! പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ ഗയയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹേ ജനാർദനാ! ഈ പിണ്ഡം ഞാൻ നിന്റെ കൈയിൽ അർപ്പിച്ചു।”

Verse 11

परलोकगतेभ्यश्च त्वं हि दाता भविष्यसि । अनेनैव च मंत्रेण तत्र दद्याद्धरेः करे

“പരലോകഗതർക്കും നീ തന്നെയാണ് ദാതാവാകുക.” ഇതേ മന്ത്രത്താൽ അവിടെ ഹരിയുടെ കൈയിൽ അർപ്പിക്കണം।

Verse 12

चंद्रे क्षीणे चतुर्दश्यां नभस्ये पिंडमाहरेत् । पितॄणामक्षया तृप्तिर्भविष्यति न संशयः

ചന്ദ്രൻ ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, നഭസ്യ മാസത്തിലെ ചതുര്ദശിയിൽ പിണ്ഡം കൊണ്ടുവന്ന് അർപ്പിക്കണം. അപ്പോൾ പിതൃകളുടെ തൃപ്തി അക്ഷയമാകും—സംശയമില്ല.

Verse 13

एकविंशतिवारांश्च गयायां पिंडपातनैः । भक्त्या तृप्तिमवाप्नोति लोहयष्ट्यां पितृतर्प्पणे

ഗയയിൽ ഇരുപത്തൊന്നു പ്രാവശ്യം പിണ്ഡപാതനം ചെയ്ത് ഭക്തിയോടെ പിതൃകളുടെ തൃപ്തി നേടുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് ലോഹയഷ്ടിയിൽ പിതൃതർപ്പണവിധിയിൽ.

Verse 14

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमत्र हि । फलप्रदः सुतान्भक्तानारोग्यमभयप्रदः

ഇവിടെ ജലദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പിതൃകളുടെ തൃപ്തിയും അക്ഷയസുഖവും നേടുന്നു. ഈ തീർത്ഥം/കർമ്മം ഫലപ്രദം—ഭക്തപുത്രന്മാർ, ആരോഗ്യവും അഭയവും നൽകുന്നു.

Verse 15

वित्तं न्यायार्जितं दत्तं स्वल्पं तत्र महाफलम् । स्नानेनापि हि तत्तीर्थे रुद्रस्यानुचरो भवेत्

ന്യായമായി സമ്പാദിച്ച ധനം, അല്പമായാലും അവിടെ ദാനം ചെയ്താൽ മഹാഫലം നൽകുന്നു. അതേ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മാത്രവും മനുഷ്യൻ രുദ്രന്റെ അനുചരനാകും.

Verse 28

इति श्रीस्कांदे महापुराणे एकाकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे पूर्वभागे धर्मारण्यमाहात्म्ये संक्षेपतस्तीर्थमाहात्म्य वर्णनं नामाष्टविंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, തൃതീയ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗസ്ഥ ധർമാരണ്യമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘തീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ സംക്ഷിപ്ത വർണ്ണനം’ എന്ന അഷ്ടാവിംശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.