Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 5

गोवत्सो मृगयूथस्य दृष्टो मध्यस्थितो मया । तेषामेवानुरक्तोऽसौ जनन्या रहितस्तथा

govatso mṛgayūthasya dṛṣṭo madhyasthito mayā | teṣāmevānurakto'sau jananyā rahitastathā

“ഞാൻ മാൻകൂട്ടത്തിന്റെ നടുവിൽ തന്നേ ഗോവത്സത്തെ കണ്ടു. അത് അവരോടേ മാത്രം അനുരക്തമാണ്; അതുപോലെ അതിന്റെ അമ്മയും കൂടെയില്ല।”

गोवत्सःthe calf
गोवत्सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मृगयूथस्यof the herd of deer
मृगयूथस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृग-यूथ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (सम्बन्धे/Genitive), एकवचन; मृगाणां यूथम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
दृष्टःwas seen
दृष्टः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे 'was seen'
मध्यस्थितःstanding in the middle
मध्यस्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य-स्थित (प्रातिपदिक; समास/कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; मध्ये स्थितः इति सप्तमी-तत्पुरुषः
मयाby me
मया:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया विभक्ति, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (सामान्य), षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
एवindeed/only
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (particle)
अनुरक्तःattached/affectionate
अनुरक्तः:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootअनु-रञ्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'attached/affectionate'
असौthat one (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम
जनन्याby/with the mother
जनन्या:
Sahakarana/Hetu (with/without; instrumental)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
रहितःdevoid (of)
रहितः:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootरहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'deprived of/without' (तृतीया-योग्य)
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)

Padāti (foot-soldier; within Sūta’s narration)

Scene: Close view of the calf nestled among deer, nuzzling and moving with them; the soldier describes its motherless state to the king.

G
Govatsa (calf)
D
Deer herd (Mṛga-yūtha)
K
King Balāhaka (implied listener)

FAQs

Unusual harmony in nature is portrayed as a signpost toward dharma and the discovery of a sanctified place.

The narrative continues toward the revelation of Govatsa-tīrtha.

None; it provides descriptive details heightening the sense of a divine संकेत (sign).